epirus.org

Εκδηλώσεις στη Φιλιππιάδα:
20 Φεβρουαρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό
25-30 Οκτωβρίου: Εμποροπανήγυρη

Εκδηλώσεις στη Ρωμιά:
Γενέθλιο του Ιωάννη του Προδρόμου του Ριγανά: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Νέα Κερασούντα:
7 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Πέτρα:
7 Ιουλίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Στην Πάργα το όμορφο αυτό θέρετρο του Ιονίου, πραγματοποιούνται κάθε χρόνο αρκετές εκδηλώσεις, κυρίως κατά την περίοδο του καλοκαιρού.

Οι σημαντικότερες από αυτές είναι:

• Ιούλιος - Αύγουστος: «Παργινά» - Θεατρικές παραστάσεις, μουσικές βραδιές, εκθέσεις
• 14-15 Αυγούστου: «Κανάρια» - Πανηγύρι στο νησάκι της Παναγιάς, «Βαρκαρόλα» - Αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων, μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, ρίψη πυροτεχνημάτων

Δείτε περισσότερα: Η Πάργα

Εκδηλώσεις στους Παπαδάτες:
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: «Καγκελάρι»

Εκδηλώσεις στο Θεσπρωτικό:
Απόκριες: Αποκριάτικες εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στο Ριζοβούνι:
Κυριακή του Πάσχα: Μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις

Δείτε περισσότερα: Χωριά περιοχής Θεσπρωτικού - Λούρου

Εκδηλώσεις στο Ζάλογγο:
2η Κυριακή Οκτωβρίου: Εορταστικές εκδηλώσεις «Ζαλόγγεια» στο μνημείο Ζαλόγγου

Εκδηλώσεις στο Κανάλι:
21-23 Ιουλίου: Φεστιβάλ παραδοσιακού χορού

Ιερά Μονή Κοζύλης:
5 Αυγούστου: Πανποντιακό προσκύνημα στο ναό κοίμησης Θεοτόκου στην Ιερά Μονή Κοζύλης (1020 μ.Χ.) στους πρόποδες του λόφου Ζαλόγγου.

Δείτε επίσης: Χωριά της περιοχής Ζαλόγγου

Στην πόλη της Πρέβεζας πραγματοποιούνται κάθε χρόνο αρκετές εκδηλώσεις από διάφορους φορείς. Οι σημαντικότερες από αυτές είναι:

• Απόκριες: Αποκριάτικες εκδηλώσεις, Γυναικείο καρναβάλι
• Ιούλιος - Αύγουστος: «Νικοπόλεια» - Μουσικοχορευτικές παραστάσεις, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις
• 1ο Δεκαήμερο Ιουλίου: Διεθνές χορωδιακό φεστιβάλ
• 1ο Σαββατοκύριακο Αυγούστου: Γιορτή σαρδέλας, συναυλίες, πολιτιστικές εκδηλώσεις

Δείτε περισσότερα: Η πόλη της Πρέβεζας

Εκδηλώσεις στον Αγ. Μηνά
25 Μαρτίου: Πανηγύρι παραδοσιακό
11 Νοεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στον Ανθρακίτη
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στα Άνω Πεδινά
25 Μαρτίου: Πανηγύρι παραδοσιακό στη μονή Ευαγγελιστρίας
24 Αυγούστου: Γιορτή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στους Ασπραγγέλλους
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στην Αρίστη
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: Πανηγύρι παραδοσιακό
29 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό
Αύγουστος: Πολιτιστικές Εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στη Βίτσα
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις - Αναπαράσταση Εθίμων
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό
Καλοκαίρι: Πολιτιστικές Εκδηλώσεις, Εκδηλώσεις «Παπαζόγλεια» και ζιαφέτια

Εκδηλώσεις στη Βωβούσα
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Βραδέτο
8 Σεπτεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Βρυσοχώρι
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό
Γιορτή Αγ. Πνεύματος: Πανηγύρι παραδοσιακό στο μοναστήρι του Αγ. Πνεύματος
1ο Σάββατο μετά τις 15 Αυγούστου: Παραδοσιακές Εκδηλώσεις
Μεγάλη Εβδομάδα: Αναβίωση Εθίμων Μεγάλης Εβδομάδας
Γιορτή της Πίττας

Εκδηλώσεις στο Γρεβενίτι
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό
7 και 8 Σεπτεμβρίου: Θρησκευτικές Εκδηλώσεις στο μοναστήρι Βουτσάς
26 Οκτωβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στις Καρυές
24 Αυγούστου: Γιορτή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, πανηγύρι παραδοσιακό
9 Μαΐου: Πανηγύρι παραδοσιακό
29 Ιουνίου: Γιορτή Πέτρου και Παύλου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Δίκορφο
29 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό
24 Μαΐου: Θρησκευτικές Εκδηλώσεις στο εξωκλήσι του Αι Γιάννη

Εκδηλώσεις στο Δίλοφο
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Διπόταμο
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Δόλιανη
29 Ιουνίου: Γιορτή Πέτρου και Παύλου, πανηγύρι παραδοσιακό
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Ελάτη
Γιορτή Αγ. Πνεύματος: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Ελατοχώρι
21 Μαΐου: Γιορτή Αγίου Κωνσταντίνου και Αγίας Ελένης, πανηγύρι παραδοσιακό
6 Αυγούστου: Γιορτή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό
Πανηγύρι Διλάκκου

Εκδηλώσεις στον Ελαφότοπο
6 Αυγούστου: Γιορτή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό
20 Μαΐου: Θρησκευτικές Εκδηλώσεις στα Καλύβια Αθλητικές Εκδηλώσεις
6 Ιανουαρίου: Θρησκευτικές Εκδηλώσεις Πλειστηριασμός Εικόνων

Εκδηλώσεις στο Ηλιοχώρι
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου: Παραδοσιακές Εκδηλώσεις Αντάμωμα των απανταχού Ηλιοχωριτών

Εκδηλώσεις στο Καβαλλάρι
Γιορτή Αγ. Πνεύματος: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Καλωτά
6 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Καπέσοβο
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό
Καλοκαίρι: Πολιτιστικές Εκδηλώσεις Μουσικές & Θεατρικές εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στον Καστανώνα
8 Σεπτεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στα Κάτω Πεδινά
29 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στους Κήπους
6 Αυγούστου: Γιορτή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό
8 Σεπτεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Κουκούλι
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: Πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Λάιστα
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Λεπτοκαρυά
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό
Πάσχα: Θρησκευτικές Εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στο Μακρίνο
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό
8 Σεπτέμβριου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Μανασσή
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Μεσοβούνι
10 Φεβρουαρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Μονοδένδρι
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό
Καλοκαίρι: Πολιτιστικές Εκδηλώσεις Θέατρο & Συναυλίες

Εκδηλώσεις στους Νεγάδες
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
Γιορτή Πεντηκοστής: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Πάπιγκο
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό
27 Ιουλίου: Πανηγύρι παραδοσιακό στη θέση Αβραγώνια
8 Σεπτεμβρίου: Πανηγύρι παραδοσιακό στο Μικρό Πάπιγκο
Άλλες Εκδηλώσεις: Εκδηλώσεις «Φανός», Εκθέσεις Ζωγραφικής, Ξυλογλυπτικής, Φωτογραφίας κ.λ.π.

Εκδηλώσεις στο Σκαμνέλι
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό
1η Κυριακή Σεπτεμβρίου: Παραδοσιακές Εκδηλώσεις Αντάμωμα Σαρακατσαναίων

Εκδηλώσεις στο Τρίστενο
23 Αυγούστου: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Τσεπέλοβο
24 Ιουνίου: Πανηγύρι παραδοσιακό
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Φλαμπουράρι
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στους Φραγκάδες
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Δείτε επίσης:

• Χωριά Ανατολικού Ζαγορίου
• Χωριά Δυτικού Ζαγορίου
• Χωριά Κεντρικού Ζαγορίου περιοχής Τσεπελόβου
• Χωριά Κεντρικού Ζαγορίου περιοχής Κήπων
• Χωριά Κεντρικού Ζαγορίου περιοχής Μονοδενδρίου

Πολυφωνικά συγκροτήματα από πολλές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία κ.ά. , λαμβάνουν μέρος στο ετήσιο Φεστιβάλ Πολυφωνικού τραγουδιού που γίνεται τον Αύγουστο στους Φιλιάτες στα πλαίσια των θερινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Φιλιατών. Το φεστιβάλ διοργανώνει η ομάδα Πολυφωνικού Τραγουδιού «Χαονία» με την στήριξη της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Θεσπρωτίας.

Δείτε σχετικά:
www.filiates.gr

Εκδηλώσεις στην Πέρδικα:
2 Μαΐου: Ανακομιδή λειψάνων Αγίου Αθανασίου, πανηγύρι παραδοσιακό
Ιούλιος - Αύγουστος: Πολιτιστικές εκδηλώσεις: παιχνίδια γνώσεων, ζωγραφική, αγωνίσματα, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές, μουσικοχορευτικές παραστάσεις, κ.ά.
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό
Απόκριες: Αποκριάτικες εκδηλώσεις

Εκδηλώσεις στα Σύβοτα:
Εορτή Αναλήψεως: Πανηγύρι παραδοσιακό - Διοργανωση: «Πολιτιστικός Όμιλος Σύβοτα 2000»

Εκδηλώσεις στην Πλαταριά:
26 Ιουλίου: Γιορτή της Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό - Διοργανωση: «Πολιτιστικός Σύλλογος Πλαταριάς»

Εκδηλώσεις στη Φασκομηλιά:
6 Αυγούστου: Γιορτή του Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Πολυνέρι:
21 Μαΐου : Γιορτή Κωνσταντίνου και Ελένης, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Βραχωνά:
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό

Δείτε περισσότερα: Πέρδικα, Σύβοτα

Εκδηλώσεις στην Παραμυθιά:
Απόκριες: Αποκριάτικες εκδηλώσεις με πλούσια σάτιρα
29 Σεπτεμβρίου: Ανακομιδή Ιερού Λειψάνου Αγ. Δονάτου, πανηγύρι παραδοσιακό
30 Σεπτεμβρίου: Εορτασμός και Λιτανεία του Πολιούχου της Παραμυθιάς, πανηγύρι παραδοσιακό
Τελευταία Κυριακή του Μαΐου: Εορτές Σουλίου αφιερωμένες στον αγώνα του ολοκαυτώματος
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης της Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό
29 Σεπτεμβρίου: Επιμνημόσυνη δέηση εκτέλεσης 49 προκρίτων
Πρώτη Κυριακή του Οκτώβρη: εμποροπανήγυρη (Λάμποβο)
Χριστούγεννα: Μεγάλο Χριστουγεννιάτικο δέντρο και κάλαντα από τη χορωδία του Δημοτικού σχολείου
Πρωτοχρονιά: Γιορτή αφιερωμένη στα παιδιά με πλούσια δώρα

Εκδηλώσεις στην Αμπελιά:
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Πετροβίτσα:
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Χρυσαυγή:
Γιορτή Ζωοδόχου Πηγής: Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στον Ξηρόλοφο:
2 Μαΐου: Άγιος Αθανάσιος ή Ζωοδόχου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Ραχούλι:
20 Μαΐου: Γιορτή Αγίου Νικολάου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Νεράιδα:
21 Μαΐου: Γιορτή Αγίου Κωνσταντίνου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Σεβαστό:
21 Μαΐου: Γιορτή Αγίου Κωνσταντίνου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Κρυσταλλοπηγή:
Γιορτή Αγίου Πνεύματος, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Παγκράτι:
24 Ιουνίου: Γιορτή Αγίου Ιωάννη, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Προδρόμι:
29 Ιουνίου: Γιορτή Αποστόλων Πέτρου & Παύλου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Κυρα-Παναγιά:
17 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Μαρίνας, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Ελευθεροχώρι:
20 Ιουλίου: Γιορτή Προφήτη Ηλία, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Αγία Κυριακή:
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Νεοχώρι:
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Πολύδροσο:
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Σαλονίκη:
26 Ιουλίου: Γιορτή Αγίας Παρασκευής, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Καρβουνάρι:
29 Ιουνίου: Γιορτή Αποστόλων Πέτρου & Παύλου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Καρυώτι:
6 Αυγούστου: Γιορτή Μεταμόρφωσης Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στο Πετούσι:
6 Αυγούστου: Γιορτή Μεταμόρφωσης Σωτήρος, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στις Πέντε Εκκλησιές:
11 Αυγούστου: Γιορτή Αγίου Σπυρίδωνα, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Ελαταριά:
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης της Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Πλακωτή:
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης της Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στη Μίχλα:
8 Σεπτεμβρίου: Γενέσιον Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Καλλιθέα:
17 Σεπτεμβρίου: Γιορτή Αγίας Σοφίας, Πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Ψάκα:
5 Δεκεμβρίου: Γιορτή Αγίας Βαρβάρας, πανηγύρι παραδοσιακό

Εκδηλώσεις στην Πετροβίτσα:
15 Αυγούστου: Γιορτή Κοίμησης της Θεοτόκου, πανηγύρι παραδοσιακό

Ιούνιος-Αύγουστος: «Θεσπρωτικά», Θεατρικές παραστάσεις, παραδοσιακοί χοροί, εκθέσεις, προβολές, αθλητικοί αγώνες
Απόκριες: Αποκριάτικες Εκδηλώσεις στον οικισμό Καστρί

Δείτε περισσότερα: Η πόλη της Ηγουμενίτσας

Στην πόλη της Άρτας πραγματοποιούνται αρκετές εκδηλώσεις κάθε χρόνο:

• 11 Μαρτίου, γιορτή Αγίας Θεοδώρας: θρησκευτικές εκδηλώσεις, περιφορά εικόνας και λειψάνων Αγίας θεοδώρας
• Τελευταία Κυριακή Ιουνίου, επέτειος απελευθερώσεως της πόλης της Άρτας από τους Τούρκους στις 24/6/1881: Εθνικές εκδηλώσεις
• Τελευταίο δεκαήμερο Ιουλίου, εορτασμός Εθνικής Αντιστάσεως: Εθνικές εκδηλώσεις για την επέτειο εξόδου του Ν. Ζέρβα στο βουνό στις 22 Ιουλίου 1942.
• 27 Σεπτεμβρίου: Εμποροπανήγυρη

Από τη διασταύρωση των Συκεών η Κόπραινα απέχει 10 χλμ. Εκεί μπορείτε να ξεναγηθείτε στο Μουσείο Φυσικής ιστορίας, στο ενυδρείο. Η ξενάγηση διαρκεί 2-3 ώρες. Στο μουσείο λειτουργεί επίσης βιβλιοθήκη με πλούσιο περιεχόμενο.Υπάρχει διαθέσιμος ξενώνας. Επίσης μπορείτε να ξεναγηθείτε στο φάρο της Κόπραινας, σε απόσταση 1 χλμ. από την Κόπραινα, όπου λειτουργεί μουσείο φάρων και φυσικής ιστορίας. Η ξενάγηση διαρκεί 1-2 ώρες.

Στη Σαλαώρα υπάρχει κέντρο έρευνας - πληροφόρησης. Απέχει 22 χλμ. από τη διασταύρωση Κωστακιών - Κορωνησίας. Η ξενάγηση στο κέντρο διαρκεί 1-2 ώρες με απ’ ευθείας προβολή των πτηνών του υγροβιοτόπου.

Ο ποταμός Αχέροντας βρίσκεται στο νομό Θεσπρωτίας. Πηγάζει από τα βουνά του Σουλίου και εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος. Ο ποταμός Αχέροντας και οι γύρω περιοχές αποτελούν ένα σημαντικό οικοσύστημα που μάλιστα έχει αναγνωριστεί και προστατεύεται από το δίκτυο Natura 2000. Στη μοναδικής ομορφιάς αυτή περιοχή μπορεί κανείς να απολαύσει περιπάτους, σπορ, εκδρομές και περιηγήσεις. Ο ποταμός Αχέροντας προσφέρεται ιδιαίτερα για ενασχολήσεις σχετικές με rafting κ.λ.π.

Οι πηγές του ποταμού βρίσκονται στο χωριό Γλυκή, στα όρια των νομών Θεσπρωτίας και Πρέβεζας. Από τις πηγές του ποταμού όσοι αντέχουν το σχετικά κρύο νερό του Αχέροντα, μπορούν να μπουν στο ποτάμι, που στα περισσότερα σημεία του είναι ρηχό. Ανεβαίνοντας κόντρα στο ρεύμα, μπορείτε να περάσετε κάτω από τη γέφυρα Ντάλα στο σημείο που το ρέμα Ντάλα συναντά τον Αχέροντα.

Κατά μήκος της διαδρομής, ανηφορίζει στο βουνό η «Σκάλα της Τζαβέλαινας», το περίφημο μονοπάτι που χρησιμοποιούσαν οι Σουλιώτες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Μπορεί κανείς να συνεχίσει ως τις πηγές του ρέματος Ντάλα, όπου υπάρχει παλιός αναστηλωμένος νερόμυλος, ή να ακολουθήσει το δρόμο προς τις «Πύλες του Άδη», προς τα Σερζιανά, ένα σημείο όπου το φαράγγι στενεύει πολύ.

Παλαιότερα οι βράχοι ήταν ενωμένοι στην κορυφή, δίνοντας την εντύπωση τρομερής πύλης, της «Πύλης του Άδη». Μπορείτε να βρείτε αρκετά σημεία του ποταμού όπου τα νερά κυλούν ήρεμα και προσφέρονται για κολύμβηση.

Η λιμνοθάλασσα Τσοπέλι βρίσκεται στον Αμβρακικό κόλπο και απέχει περίπου 11 χμ. από την πόλη της Πρέβεζας. Η πλούσια ορνιθοπανίδα της περιοχής παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και οι φυσιολάτρες μπορούν να την απολαύσουν είτε από τα ορνιθολογικά παρατηρητήρια που είναι τοποθετημένα σε διάφορα σημεία γύρω από τη λιμνοθάλασσα, είτε κάνοντας περίπατο στη λουρονησίδα που την χωρίζει από τον Αμβρακικό κόλπο.

Η λουρονησίδα αυτή αποτελεί συγχρόνως την μεγαλύτερη οστρακοπαραλία της Πρέβεζας με χιλιάδες κελύφη από διάφορα οστρακοειδή. Την άνοιξη αργυροπελεκάνοι, νανογλάρονα και ποταμογλάρονα φωλιάζουν στις μικρές νησίδες της λιμνοθάλασσας.

Βόρεια της λιμνοθάλασσας εκβάλει ο ποταμός Λούρος. Το δέλτα που σχηματίζει αποτελεί σημαντικό βιότοπο της περιοχής αυτής.

Η διαδρομή στις εκβολές Αράχθου γίνεται με καραβάκι από Νεοχωράκι προς εκβολές Αράχθου - Λογαρού - Τσουκαλιό και Ροδιά όπου υπάρχει και το καταφύγιο των αργυροπελεκάνων.

Δείτε σχετικά: Ο ποταμός Άραχθος

Εκδρομή στην τεχνητή λίμνη πηγών Αώου:
Η τεχνητή λίμνη του Αώου δημιουργήθηκε με την κατασκευή του υδροηλεκτρικού φράγματος της ΔΕΗ το 1987. Βρίσκεται πολύ κοντά στο Μέτσοβο στο οροπέδιο της Πολιτσάς, στους πρόποδες του Μαυροβουνίου σε υψόμετρο 1350 μ. Μπορείτε να κάνετε το γύρω της λίμνης με το αυτοκίνητο ή με ποδήλατο βουνού (30 χλμ. συνολικά), να ψαρέψετε ή να δείτε την πλούσια χλωρίδα και πανίδα της λίμνης καθώς έχει εξελιχθεί σε σημαντικό οικοσύστημα.

Άλλες δραστηριότητες:

• Σκι στα χιονοδρομικά κέντρα της περιοχής «Καρακόλι» και «Προφήτης Ηλίας»
• Ιππασία και βόλτα με τα άλογα στο οροπέδιο Πολιτσές, σε ένα τοπίο ασύλληπτης φυσικής ομορφιάς
• Πεζοπορία στα μονοπάτια προς τον εθνικό δρυμό Βάλια Κάλντα ή προς το ορειβατικό καταφύγιο του Μαυροβουνίου
• Ορεινές διαδρομές με αυτοκίνητο 4Χ4 ή μοτοσυκλέτα

Ορειβατικές διαδρομές στην περιοχή Κόνιτσας
Κυρίως ορεινή περιοχή, η περιοχή της Κόνιτσας, προσφέρεται για ορειβατικές διαδρομές. Σας προτείνουμε τις εξής:

• Παλιοσέλι - Ορειβατικό καταφύγιο Σμόλικα - Δρακόλιμνη Σμόλικα
• Αγ. Παρασκευή - Δρακόλιμνη Σμόλικα
• Δίστρατο - Σαμαρίνα

Ορειβασία στο όρος Σμόλικας
Με υψόμετρο 2.637 μ. το βουνό Σμόλικας είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά βουνά της βόρειας Πίνδου και το δεύτερο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας μετά τον Όλυμπο. Με αφετηρία είτε τους Πάδες, είτε την Αγία Παρασκευή, η διαδρομή είναι μαγευτική. Περνώντας μέσα από όμορφα δάση από πεύκα και ρόμπολα, θα φτάσετε μετά από 5 ώρες πορείας περίπου, στη φημισμένη «Δρακόλιμνη» του Σμόλικα που βρίσκεται σε υψόμετρο 2.150 μέτρων.

Διαδρομή στο φαράγγι του ποταμού Αώου
Με αφετηρία την ιστορική πέτρινη γέφυρα του Αώου, θαύμα αρχιτεκτονικής μαστόρων από την Πυρσόγιαννη (1870), ξεκινά σηματοδοτημένο μονοπάτι κατά μήκος του Αώου με κατεύθυνση τη χαράδρα. Το φαράγγι ανοίγεται ανάμεσα σε απόκρημνες πλαγιές, όμως υπάρχουν και σημεία όπου οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν ένα δροσερό μπάνιο. Το εξαιρετικό οικοσύστημα του ποταμού προσφέρει καταφύγιο σε πολλά είδη ζώων και πτηνών, όπως το λύκο, το αγριογούρουνο, το ζαρκάδι, τη βίδρα, το δρυοκολάπτη, την τσίχλα, το σκίουρο, το σταυραετό και πολλά άλλα.

Στη διαδρομή ο επισκέπτης θα συναντήσει και τον πανέμορφο καταρράκτη του Γράβου, που βρίσκεται κοντά στη Μονή Στομίου (1774). Από το μοναστήρι η θέα προς τη χαράδρα του Αώου είναι πραγματικά εκπληκτική. Το μονοπάτι για όποιον θέλει να συνεχίσει τη διαδρομή ανηφορίζει προς το «Πέρασμα Καρτερού», φτάνει στο υπέροχο οροπέδιο και κατόπιν κατεβαίνει προς το Σκαμνέλι Ζαγορίου (διάρκεια περίπου 3 ώρες ακόμη). Επίσης από τη θέση «Δέση», μισή ώρα μετά τη μονή όποιος επιθυμεί μπορεί να συνεχίσει τη διαδρομή προς Δρακόλιμνη.

Η πολυτραγουδισμένη λίμνη των Ιωαννίνων, η λίμνη Παμβώτιδα, μαγεύει τον ταξιδιώτη με την ομορφιά της. Μπορείτε να την απολαύσετε είτε κάνοντας έναν περίπατο στον μώλο, γύρω από την ανατολική πλευρά του κάστρου, και την παραλίμνια ζώνη της πόλης. Στην περιοχή αυτή της πόλης υπάρχουν και αρκετά κέντρα διασκέδασης, μπαρ και καφετέριες για να απολαύσετε τον καφέ ή το ποτό σας.

Απαραίτητη είναι και μια επίσκεψη στο νησί της λίμνης Παμβώτιδας (το μοναδικό κατοικημένο νησί λίμνης στην Ευρώπη). Καραβάκια εκτελούν δρομολόγια από και προς το Νησί.

Άλλη μια ωραία διαδρομή που μπορεί να απολαύσει ο επισκέπτης, είναι ο γύρος της λίμνης με αυτοκίνητο. Η διαδρομή αυτή είναι ένας πολύ καλός τρόπος να δείτε όλη τη λίμνη, αλλά και να επισκεφτείτε τα χωριά γύρω από τη λίμνη και άλλα ενδιαφέροντα αξιοθέατα, όπως το Σπήλαιο της Καστρίτσας και το Μοναστήρι Ντουραχάν στην Ντραμπάτοβα. Στην περιοχή Ντραμπάτοβα επίσης θα βρείτε πολλά εστιατόρια και ταβέρνες όπου θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε πιάτα της τοπικής και της ελληνικής κουζίνας.

Δείτε επίσης: «Σπορ στη Λίμνη Παμβώτιδα»

Από το χωριό Αγία Κυριακή, 8 χλμ. από την Παραμυθιά, ή από την Παραμυθιά μπορεί κανείς να ανέβει το βουνό Γκορίλα ακολουθώντας σηματοδοτημένο μονοπάτι και να επισκεφτεί το σπήλαιο του Αγίου Αρσενίου, μέσα στο οποίο υπάρχει εκκλησάκι του Αγίου Αρσενίου που πανηγυρίζει το καλοκαίρι.

Αν αποφασίσετε να ανεβείτε ως την κορυφή (1658 μ.), η σχετικά δύσκολη ανάβαση των 6 ωρών θα σας αποζημιώσει, καθώς από εκεί μπορείτε να απολαύσετε τη θέα όλη της πόλης της Παραμυθιάς αλλά και όλης της πεδιάδας.

Στο νομό Άρτας μπορεί να ασχοληθεί κανείς με το ψάρεμα στα ποτάμια του νομού, στις παραλίες και στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου.

Στην περιοχή της πόλης των Ιωαννίνων, μπορείτε να ασχοληθείτε με το ψάρεμα στη λίμνη Παμβώτιδα. Η λίμνη πλούσια σε ομορφιά αλλά και ψάρια συγκεντρώνει εύλογα το ενδιαφέρον αρκετών που ασχολούνται με το χόμπι αυτό. Έτσι, σε διάφορες ώρες της ημέρας θα βρείτε σε όλο το μήκος της παραλίμνιας περιοχής αρκετούς ερασιτέχνες ψαράδες.

Ο ποταμός Γορμός που βρίσκεται στην περιοχή του του δήμου Άνω Πωγωνίου στο Πωγώνι προσφέρει τις ιδανικότερες συνθήκες για ψάρεμα. Είναι προσεγγίσιμος σε πολλά σημεία του, ενώ παράλληλα μπορείτε να απολαύσετε το εξαιρετικό οικοσύστημα του.

Μπορείτε να ασχοληθείτε με δραστηριότητες περιπέτειας στον ποταμό Αχελώο. Η διαδρομή είναι: Μεσόπυργος - Γέφυρα Βουρβιανών - (απόσταση 10 χλμ.)

Ο ποταμός Άραχθος είναι από τους πιο γνωστούς προορισμούς για τους λάτρεις του rafting και του καγιάκ. Στην περιοχή Αγνάντων τα νερά του ποταμού είναι ορμητικά και προσφέρουν τις κατάλληλες συνθήκες για τις δραστηριότητες αυτές.

Η διαδρομή είναι Γέφυρα Πλάκας - Σκούπα (απόσταση 12 χλμ. με δύσκολο τμήμα 3ου βαθμού) και η καλύτερη εποχή είναι την άνοιξη που ο όγκος των νερών είναι μεγαλύτερος, καθώς λιώνουν τα χιόνια στα Τζουμέρκα.

Δείτε περισσότερα: Ο ποταμός Άραχθος

Η λίμνη Παμβώτιδα των Ιωαννίνων προσφέρει ιδανικές συνθήκες για το άθλημα του Θαλάσσιου σκι καθώς τον περισσότερο καιρό οι άνεμοι στην περιοχή είναι ευνοϊκοί και ο χώρος στον οποίο κινούνται τα πλοιάρια είναι περιορισμένος, σε σχέση με την έκταση της λίμνης. Έτσι, μπορεί κανείς να απολαύσει το αγαπημένο του σπορ κάνοντας μεγάλες διαδρομές μέσα στη λίμνη.

Σχετικοί Φορείς:

Όμιλος Θαλάσσιου Σκι Ιωαννίνων
Αχέροντα 3 ΚΕΚΩΠ
45500 ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Τηλ. 26510.71581

Κωπηλασία, Κανό, Καγιάκ
Η λίμνη Παμβώτιδα προσφέρει τις ιδανικότερες συνθήκες για την άσκηση των αθλημάτων αυτών. Ναυταθλητικές εγκαταστάσεις υπάρχουν στη Λιμνοπούλα, στους χώρους του ΕΑΝΚΙ, 8ης Μεραρχίας 24.

Φορέας:

Ναυτικός Όμιλος Ιωαννίνων
Τηλ. 26510.25265 και 26510.38060

Στην περιοχή της Κόνιτσας Ιωαννίνων εκτός από το εξαιρετικό φυσικό τοπίο, οι λάτρεις των σπορ περιπέτειας θα έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν πολλά από αυτά. Παράλληλα στην περιοχή της Κόνιτσας διοργανώνονται κάθε χρόνο αγώνες με αγωνίσματα περιπέτειας που περιλαμβάνουν:

• Πτήσεις με αλεξίπτωτο πλαγιάς (παραπέντε)
• Καγιάκ
• Ποδήλατο βουνού
• Αναρριχήσεις
• Rafting
• Διάβαση ποταμού
• Διάσχιση φαραγγιού και άλλα

Για πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες περιπέτειας, μπορείτε να απευθυνθείτε στα αθλητικά σωματεία και τους συλλόγους που βρίσκονται στην περιοχή.

Στο γραφικό Μέτσοβο που βρίσκεται σε απόσταση 55 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων, σε υψόμετρο 1.150 μέτρων, υπάρχουν δυο οργανωμένα χιονοδρομικά κέντρα: Το ένα είναι το «Καρακόλι» και άλλο είναι στη θέση «Προφήτης Ηλίας».

Το χιονοδρομικό κέντρο Καρακόλι διαθέτει 2 πίστες, βρίσκεται σε υψόμετρο 1.350 - 1.520 μ. και απέχει 2 χλμ από το κέντρο του Μετσόβου.

Το χιονοδρομικό κέντρο του Προφήτη Ηλία βρίσκεται σε απόσταση 5 χλμ. από το Μέτσοβο, στο οροπέδιο Πολιτσές, στους πρόποδες του Μαυροβουνίου. Έχει 4 πίστες σε υψόμετρα από 1.430 - 1.620 μ.

Πληροφορίες:
Τηλ. 26560.41345 & 26560.41095

Ο νομός Ιωαννίνων είναι από τους πιο ορεινούς νομούς της χώρας. Για το λόγο αυτό προσφέρεται για τους λάτρεις του ποδηλάτου βουνού. Τα όμορφα φυσικά τοπία και τα γραφικά χωριά του νομού Ιωαννίνων αποτελούν πόλο έλξης για όσους ασχολούνται με το ποδήλατο βουνού. Από τις καλύτερες διαδρομές που μπορεί να ακολουθήσει κανείς, είναι αυτές που βρίσκονται στο όρος Μιτσικέλι, στα χωριά του Ζαγορίου, καθώς επίσης και στην περιοχή των Κατσανοχωρίων.

Μπορείτε να ασχοληθείτε με ποδηλασία και κανώ στο Βωβό ποταμό που βρίσκεται στο δέλτα του Αράχθου ποταμού. Παράλληλα θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε την ομορφιά της Ηπειρωτικής φύσης, σε ένα σημαντικό βιότοπο της περιοχής.

Διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Ε6 - Τμήμα Ιωαννίνων
Εισέρχεται στο νομό από την περιοχή της Δωδώνης και συνεχίζει προς Λογγάδες, Μπαλντούμα, Μεγάλη Γότιστα, έπειτα προς την κορυφή Περιστέρι ως το Μέτσοβο. Από εκεί συνεχίζει προς Μηλιά, Βάλια Κάλντα, Βωβούσα, Δίστρατο και εισέρχεται στην περιοχή Βασιλίτσας του νομού Γρεβενών.

Εθνικό ορειβατικό μονοπάτι O1
Μαζί με το μονοπάτι Ο3 συνδέει τα ευρωπαϊκά μονοπάτια Ε4 και Ε6 μεταξύ τους. Ξεκινά από το Μέτσοβο στην ίδια διαδρομή με το Ε6 ως το Περιστέρι και μετά συνεχίζει προς Συρράκο, Καλαρρύτες, Κακαρδίτσα με τελικό σημείο το Γαρδίκι.

Εθνικό ορειβατικό μονοπάτι O3
Με αφετηρία την πόλη των Ιωαννίνων, το μονοπάτι Ο3 περνά ακολουθεί αρχικά το μονοπάτι προς το καταφύγιο Μιτσικελίου και συνεχίζει περνώντας διαδοχικά από τον Αυχένα του Μιτσικελίου, τα χωριά Δίκορφο, Κήποι, Βίτσα, τη χαράδρα του Βίκου, το χωριό Μονοδένδρι. Έπειτα κατεβαίνει στο φαράγγι του Βίκου σε μια μοναδική διαδρομή που καθιστά το συγκεκριμένο μονοπάτι το ωραιότερο, κατά πολλούς, της Ευρώπης. Προχωρά προς τις πηγές του Βοΐδομάτη και συνεχίζει προς Μικρό Πάπιγκο, Βρυσοχώρι, γεφύρι Αώου, Πάδες, Δρακόλιμνη Σμόλικα, Αγ. Παρασκευή, όπου και ενώνεται με το διεθνές ορειβατικό μονοπάτι Ε6.

Ορειβασία στο όρος Τύμφη
Το όρος Τύμφη, με υψόμετρο 2.497 μ., είναι ο πιο επιβλητικός ορεινός όγκος της Ηπείρου. Ψηλές κορυφές στεφανώνουν το βουνό και απότομες ορθοπλαγιές που καταλήγουν σε βαθιές χαράδρες, κόβουν την ανάσα. Η πιο ψηλή και πιο γνωστή κορυφή είναι η «Γκαμήλα». Στις πλαγιές της βρίσκεται η φημισμένη «Δρακόλιμνη της Τύμφης», σε υψόμετρο 2100 μ. Με αφετηρία το Μικρό Πάπιγκο και μετά από πορεία 5 ωρών περίπου σε σηματοδοτημένο μονοπάτι, η Δρακόλιμνη της Τύμφης αλλά και η θέα προς τον επιβλητικό Σμόλικα θα σας αποζημιώσουν. Εναλλακτικά μπορείτε να ακολουθήσετε το εθνικό ορειβατικό μονοπάτι Ο3 που διασχίζει την Τύμφη από το Πάπιγκο ως το Βρυσοχώρι. Κορυφές όπως η Τσούκα Ρόσσα, η Γκούρα, ο Καρτερός και η Αστράκα, προσφέρονται επίσης για ορειβασία ή αναρρίχηση.

Άλλες διαδρομές στην περιοχή Ζαγορίου
Το Ζαγόρι με τα 54 γραφικά χωριά του και τα πανέμορφα τοπία του είναι ιδανικό μέρος για περιπατητικές και ορειβατικές διαδρομές. Περπατώντας στα παλιά μονοπάτια που συνέδεαν τα χωριά μεταξύ τους θα συναντήσετε πολλά από τα όμορφα πέτρινα γεφύρια του Ζαγορίου που φημίζονται για τη μαστοριά τους και την αντοχή τους στο χρόνο. Εναλλακτικά, μπορείτε να ακολουθήσετε τα σηματοδοτημένα μονοπάτια που διασχίζουν το Ζαγόρι, όπως το Ο3 και άλλα μικρότερα.

Σας προτείνουμε επίσης τις παρακάτω διαδρομές:

• Φαράγγι του Βοϊδομάτη, κατά μήκος του ποταμού σε ένα βατό μονοπάτι
• Μικρό Πάπιγκο - Ορειβατικό καταφύγιο - Δρακόλιμνη Τύμφης
• Βίτσα - Σκάλα Βίτσας - Γέφυρα Κόκκορη
• Καπέσοβο - Σκάλα Βραδέτου - Βραδέτο
• Κήποι - Γεφύρι Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη - Σκαλα Κουκουλίου - Γεφύρι Μίσιου - Σκάλα Βίτσας Βίτσα
• Μονοδένδρι - Μονή Αγ. Παρασκευής - Σπηλιές

Το όρος Νεμέρτσικα βρίσκεται στα βόρεια του Πωγωνίου, στα σύνορα με την Αλβανία. Έχει υψόμετρο 2.209 μ και είναι ένα από τα ψηλότερα βουνά του νομού Ιωαννίνων. Προσφέρει ιδανικές συνθήκες για ορειβασία στους έμπειρους ορειβάτες μέσα από όμορφες διαδρομές σε καταπράσινα παρθένα δάση.

Με σημεία αφετηρίας την Μερόπη, το Κεφαλόβρυσο ή τον Παλαιόπυργο μπορεί κανείς με διαδρομές των 3 ή 4 ωρών (σηματοδοτημένα μονοπάτια δεν υπάρχουν), να απολαύσει την εξαιρετική θέα του Πωγωνίου από την Νεμέρτσικα, ιδίως από τις θέσεις Μπιτσικόπουλο και Προφήτης Ηλίας.

Το δάσος της Μπούνας βρίσκεται κοντά στο Δελβινάκι και προσφέρει όμορφες διαδρομές καθώς φημίζεται για την πλούσια χλωρίδα και πανίδα του, όπως άλλωστε και η γειτονική κοιλάδα του Γορμού.

Άλλες διαδρομές και περίπατοι στην περιοχή Πωγωνίου:

• Δολιανά ως τη θέση Λυκοσκού (θέα Τύμφης & Νεμέρτσικας)
• Περίπατοι στο δάσος Μερόπης - Παλαιόπυργου
• Αγ. Κοσμάς ως Ρουψιά
• Ωραιόκαστρο ως πηγές Γκλάβας
• Πεζοπορία στην κοιλάδα Κουβαρά, σε σηματοδοτημένο μονοπάτι

Όσοι ασχολούνται με το κυνήγι, στο νομό Ιωαννίνων και ειδικά στις περιοχές του Πωγωνίου θα βρούν ιδανικές συνθήκες ώστε να απολαύσουν το αγαπημένο τους χόμπυ. Μπορείτε να ασχοληθείτε με το κυνήγι της μπεκάτσας (σε όλο το Πωγώνι), της φάσας (στον Αγ. Κοσμά) και του αγριογούρουνου στη Βήσσανη και στα Κτίσματα.

Το κυνήγι επιτρέπεται σε όλο το νομό, εκτός από περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί προστατευόμενες ή καταφύγια θηραμάτων.

Στο νομό Πρέβεζας μπορεί κανείς να απολαύσει την κολύμβηση σε πολλές αξιόλογες παραλίες. Πολλές από αυτές είναι οργανωμένες.

Οι σημαντικότερες είναι:

• Κυανή Ακτή
• Παντοκράτορας
• Αλωνάκι
• Καλαμίτσι
• Μύτικας
• Μονολίθι
• Κανάλι
• Καστοσυκιά
• Λυγιά
• Βράχος - Λούτσα
• Αμμουδιά
• Αϊ Γιαννάκης
• Λύχνος
• Βάλτος
• Σαρακίνικο

Ο νομός Άρτας διαθέτει ωραίες παραλίες όπου μπορείτε να απολαύσετε την κολύμβηση ή άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι παραλίες είναι σε μικρές αποστάσεις από την πόλη της Άρτας και εύκολα προσβάσιμες με το αυτοκίνητο σας ή με την τοπική συγκοινωνία.

• Στο Μενίδι, σε απόσταση 20 χλμ. από την πόλη της Άρτας, σε ωραία αμμώδη παραλία. Υπάρχει τακτική συγκοινωνία από το ΚΤΕΛ Άρτας.
• Στην παραλία Κορωνησία, η οποία βρίσκεται σχετικά κοντά στην πόλη της Άρτας
• Στους ποταμούς Άραχθο και Ασπροπόταμο
• Στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου

Ο ποταμός Καλαμάς είναι ένας από τους γνωστότερους ποταμούς της Ηπείρου. Προσφέρεται ιδιαίτερα για όσους επιθυμούν να ασχοληθούν με υδάτινες δραστηριότητες περιπέτειας όπως το Κανώ, το Καγιάκ, το Ράφτινγκ, κ.λ.π.

Προτεινόμενες διαδρομές:

1. Βροσύνα - Νεράιδα : Βαθμός δυσκολίας 2+, Διάρκεια 4-5 ώρες
2. Νεράιδα - Βρυσέλα : Βαθμός δυσκολίας 2, Διάρκεια 3 ώρες
3. Βρυσέλα - Φράγμα Καλαμά : Βαθμός δυσκολίας 1, Διάρκεια 4 ώρες

Πληροφορίες:
Δημοτικός Ναυταθλητικός Όμιλος Ηγουμενίτσας
Γρηγορίου Λαμπράκη 17
Τ.Κ. 46100, ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ
Τηλ. 26650.22123, 26650.28370

Ο ποταμός Αώος είναι από τους πιο γνωστούς προορισμούς για τους λάτρεις των σπορ περιπέτειας. Με βαθμό δυσκολίας από 3 έως 5 προσφέρει μεγάλες συγκινήσεις σε όσους τον επισκεφτούν. Το όμορφο φαράγγι, το πέτρινο γεφύρι του στην περιοχή της Κόνιτσας και το μοναδικό φυσικό τοπίο κάνουν τη διαδρομή πραγματικά μαγευτική.

Κάθε χρόνο διοργανώνονται αθλητικοί αγώνες στην περιοχή, με τη συμμετοχή πολλών Ελλήνων αλλά και ξένων αθλητών. Στην Κόνιτσα υπάρχουν σχολές που διοργανώνουν καταβάσεις του ποταμού και μπορούν να σας διδάξουν ό,τι χρειάζεται αν θέλετε να ασχοληθείτε με τα αθλήματα αυτά.

Με αφετηρία τη νέα γέφυρα του ποταμού Βοϊδομάτη κοντά στο χωριό Αρίστη η διαδρομή με κανό Κλειδωνιά μέχρι το παλιό πέτρινο γεφύρι κοντά στο χωριό της Κόνιτσας είναι πραγματικά μαγευτική. Τα ήρεμα και κρυστάλλινα νερά του ποταμού μαγεύουν με το έντονο κυανό τους χρώμα και αιτιολογούν πλήρως τον χαρακτηρισμό του ως το καθαρότερο και ομορφότερο ποτάμι της Ευρώπης.

Στη διαδρομή μήκους 4 χλμ. περίπου θα διασχίσετε το πανέμορφο φαράγγι του Βοϊδομάτη χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, και θα απολαύσετε την παρθένα φύση του Εθνικού Δρυμού Βίκου - Αώου.

Οι παραθαλάσσιες περιοχές του νομού Θεσπρωτίας προσφέρονται για να απολαύσει κανείς την ιστιοπλοΐα. Σαν βάση για τις ιστιοπλοϊκές εξορμήσεις σας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το λιμάνι της Ηγουμενίτσας, όπου μπορείτε να ανεφοδιαστείτε με καύσιμα και νερό.

Από εκεί μπορείτε να επισκεφτείτε την Κέρκυρα, τους Παξούς, τη Λευκάδα και γειτονικά λιμάνια, όπως της Πλαταριάς, των Συβότων, της Πάργας και της Πρέβεζας. Μπορείτε επίσης να απολαύσετε μοναδικές παραλίες της Ηπείρου και των γειτονικών νησιών του Ιονίου. Στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας υπάρχουν διαθέσιμα για ενοικίαση σκάφη αναψυχής (yacht).

Στο οροπέδιο Πολιτσές, που βρίσκεται κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο του Προφήτη Ηλία και σε μικρή απόσταση από το Μέτσοβο, θα βρείτε εκπαιδευμένα άλογα ιππασίας και έμπειρους ιππείς που θα σας καθοδηγήσουν στα πρώτα σας βήματα.

Εκεί θα απολαύσετε όμορφες βόλτες σε ένα υποαλπικό τοπίο, καθώς επίσης και την εκπληκτική θέα στη γύρω περιοχή. Πολύ καλές διαδρομές επίσης είναι από το Μέτσοβο προς την τεχνητή λίμνη του Αώου (15 χλμ.) και προς το χωριό Μηλιά (25 χλμ.)

Ο νομός Πρέβεζας με τις ατέλειωτες παραλίες του είναι ο ιδανικός τόπος προορισμού για τους λάτρεις των θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Όποια δραστηριότητα κι αν σας αρέσει, στην Πρέβεζα θα βρείτε την παραλία που σας ικανοποιεί περισσότερο:

• Τζετ - σκι: Στην παραλία Λύχνος
• Θαλάσσιο σκι: Στις παραλίες Λύχνος, Βάλτος, Καστροσυκιά, Βράχος
• Ιστιοσανίδα: Στις παραλίες Λύχνος, Βάλτος, Καστροσυκιά, Κανάλι
• Αλεξίπτωτο: Στις παραλίες Λύχνος, Βάλτος
• Καταδύσεις: Στην παραλία Παντοκράτορας, δυτικά του Ακρωτηρίου Κελήδιο, γύρω από το κάστρο της Πάργας, στη νησίδα Άγιος Νικόλαος στην Πάργα, σε νησίδα κοντά στη νήσο Παναγιά, στη Λυγιά, στην Καστροσυκιά και γενικά σε όλες τις παραλίες του νομού.
• Beach volley: Στις παραλίες Βράχος, Αμμουδιά, Κανάλι, Καστροσυκιά, Μονολίθι
• Θαλάσσια παιχνίδια: Στις παραλίες Βάλτος, Αμμουδιά, Καστροσυκιά, Λύχνος και στην παραλία της Πάργας

Στην περιοχή Ζαγορίου υπάρχουν πολλά αναρριχητικά πεδία με μεγάλο ή με μικρότερο βαθμό δυσκολίας που προσφέρονται για όσους ασχολούνται με την αναρρίχηση. Αναρριχητικά πεδία θα βρείτε στην Γκαμήλα (υψόμετρο 2497 μ.), στην Τσούκα Ρόσσα (υψόμετρο 1987 μ.), στην Αστράκα (υψόμετρο 2436 μ.) και αλλού.

Μπορεί να ασχοληθεί κανείς με τις αναρριχήσεις στον ορεινό όγκο των Αθαμανικών ορέων (Τζουμέρκων). Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να έλθετε σε επαφή με τον τοπικό Ορειβατικό Σύλλογο.

Ορειβατικός Σύλλογος Άρτας
οδός Τζαβέλλα 7, τηλ. 26810.28030.

Για πληροφορίες σχετικά με τα Τζουμέρκα, δείτε το σχετικό οδηγό μας: www.tzoumerka.info.

Ο νομός Ιωαννίνων που είναι ορεινός, στο μεγαλύτερο μέρος του, αποτελεί πόλο έλξης για τους αιωροπτεριστές. Απογειώσεις γίνονται από τους Ασπραγγέλους Ζαγορίου, όπου υπάρχει διαμορφωμένη πίστα, καθώς και από πολλά άλλα σημεία στους ορεινούς όγκους του Ζαγορίου. Το χωριό Ασπράγγελοι απέχει 30 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων και η πρόσβαση στο χώρο απογειώσεων γίνεται με αυτοκίνητο από αγροτικό δρόμο της περιοχής.

Σας προτείνουμε ένα πρόγραμμα περιηγήσεων και επισκέψεων το οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κατά την επίσκεψη σας στα Ιωάννινα. Το πρόγραμμα επισκέψεων είναι τετραήμερο και προυποθέτει τουλάχιστον 3 διανυκτερεύσεις στην περιοχή, σε κατάλυμα της επιλογής σας. Με τον τρόπο αυτό, θα έχετε τη δυνατότητα να απολαύσετε τα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής.

Ημέρα 1η:
Άφιξη στην πόλη των Ιωαννίνων οδικώς ή αεροπορικώς. Την πρώτη μέρα της παραμονής σας, σας προτείνουμε να επισκεφθείτε:

• Το ιστορικό κάστρο των Ιωαννίνων και να γνωρίσετε τους χώρους και τα κτίρια στο εσωτερικό του, καθώς επίσης και τα δύο μουσεία που βρίσκονται στο χώρου του κάστρου, το Βυζαντινό και το Δημοτικό
• Την παραλίμνια περιοχή του Μώλου με τις καφετέριες και τις ταβέρνες
• Το κατοικημένο νησί της λίμνης Παμβώτιδας, όπου θα δείτε το Ιστορικό Μουσείο Νήσου στη Μονή Αγίου Παντελεήμονα, τα υπόλοιπα παλαιά μοναστήρια και μνημεία του νησιού. Επίσης, θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε γεύσεις της ελληνικής κουζίνας και τοπικές σπεσιαλιτέ στις ταβέρνες του νησιού
• Για τη βραδινή σας έξοδο, αν το επιθυμείτε, μπορείτε να επισκεφθείτε τα πολλά μπαρ και κλαμπ που βρίσκονται στην περιοχή Μώλου ή εκείνα στην περιοχή Σκάλας (κοντά στο κάστρο) ή την καλοκαιρινή περίοδο, τα νυχτερινά κλαμπ που βρίσκονται στην περιοχή Αμφιθέας Ιωαννίνων, σε απόσταση περί τα 10 χλμ. από την πόλη, στην εθνική οδό Ιωαννίνων - Τρικάλων

Ημέρα 2η:
Τη δεύτερη ημέρα παραμονή σας στην περιοχή, σας προτείνουμε να επισκεφθείτε:

• Τα μουσεία της πόλης των Ιωαννίνων: Αρχαιολογικό, Λαογραφικό Ε.Η.Μ. κ.λ.π. που βρίσκονται κοντά στο κέντρο της πόλης των Ιωαννίνων
• Το αρχαίο θέατρο Δωδώνης, ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μνημεία της χώρας μας το οποίο χτίστηκε τον 3ο π.χ. αιώνα. [Πρόσβαση στην αρχαία Δωδώνη: Απόσταση 22 χλμ από την πόλη των Ιωαννίνων. Ακολουθείτε την εθνική οδό Ιωαννίνων Αθηνών με κατεύθυνση προς Αθήνα μέχρι το 7ο χλμ. Εκεί στρίβετε δεξιά προς το χωριό Πεδινή και ακολουθείτε την επαρχιακή οδό για 15 χλμ.]
• Το παγκοσμίως γνωστό «Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας» με κέρινα ομοιώματα, του Παύλου Βρέλλη. Το μουσείο στεγάζεται σε ένα πέτρινο κτίριο - αντίγραφο Ηπειρώτικου αρχοντικού του 18ου αιώνα και περιλαμβάνει 36 διαδεχόμενες γλυπτικές συνθέσεις και 150 κέρινα ομοιώματα σε φυσικό μέγεθος. [Το μουσείο βρίσκεται στο 12ο χλμ. της εθν. οδού Ιωαννίνων - Αθηνών]

Ημέρα 3η:

• Επισκεφθείτε το Σπήλαιο Περάματος που βρίσκεται στον ομώνυμο οικισμό, 4 χλμ από την πόλη των Ιωαννίνων. Στο εσωτερικό του κυριαρχούν οι σταλακτίτες και οι σταλαγμίτες σε παράξενες μορφές και χρώματα, σε μια διαδρομή 850 μέτρων. [Πρόσβαση από την εθνική οδό Ιωαννίνων - Τρικάλων, 4ο χλμ. μέσω Περάματος]
• Αναχώρηση για το Ζαγόρι (για επιλογή καταλύματος δείτε www.zagori.info)
• Περιήγηση στα γραφικά χωριά του Ζαγορίου και στα αξιοθέατα που βρίσκονται στην περιοχή (γεφύρια, χαράδρες, μονοπάτια, παλιά αρχοντικά και άλλα μνημεία - δείτε περισσότερα στο www.zagori.info)
• Μη παραλείψετε να γευματίσετε στις παραδοσιακές ταβέρνες και εστιατόρια του Ζαγορίου, όπου θα έχετε την ευκαιρία να γνωρίσετε την πλούσια παράδοση της περιοχής καθώς επίσης και τις γεύσεις που μόνο εδώ θα βρείτε. Δοκιμάστε απαραίτητα τις ζαγορίσιες πίτες και τις άλλες σπεσιαλιτέ της περιοχής.

Ημέρα 4η:

• Επισκεφθείτε τη χαράδρα Βίκου που θεωρείται ένα από τα καλύτερα φαράγγια της Ευρώπης. Το φαράγγι είναι επισκέψιμο από πολλές θέσεις: Από το χωριό Μονοδένδρι στη θέση Οξιά, από τη θέση Μπελόη (κοντά στο χωριό Βραδέτο), από τη Μονή Αγίας Παρασκευής κοντά στο Μονοδένδρι, κ.α. Μπορείτε επίσης να κατεβείτε μέσα στο φαράγγι από σηματοδοτημένα μονοπάτια που υπάρχουν στην περιοχή (διάρκεια περίπου 6 ώρες) ώστε να απολαύσετε την περιοχή και τα σπάνια είδη που ζουν στη χαράδρα.
• Επισκεφθείτε τα ποτάμια της περιοχής, όπου μπορείτε να ασχοληθείτε με κανό, καγιάκ, ράφτινγκ, και άλλες σχετικές δραστηριότητες, όπως π.χ. τον ποταμό Βοϊδομάτη, μετά το χωριό Αρίστη.
• Αναχώρηση από την περιοχή

Στην περιοχή του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων υπάρχουν αρκετά αξιόλογα χωριά. Τα χωριά αυτά έχουν να επιδείξουν πολλά αξιοθέατα και μνημεία στον επισκέπτη. Με δεδομένη τη μικρή απόσταση από την πόλη των Ιωαννίνων, την πρωτεύουσα της Ηπείρου, αποτελούν άριστους προορισμούς εκδρομών για τους επισκέπτες της πόλης.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Νησί Ιωαννίνων: Τα επτά αξιόλογα μοναστήρια: Μονή Αγίου Νικολάου Φιλανθρωπινών, μονή Αγίου Παντελεήμονα, μονή Ντίλιου, μονή Ελεούσας Γκιουμάτων του 13ου αιώνα, μονή μεταμορφώσεως Σωτήρος του 17ου αιώνα, μονή Αγίου Ιωάννου Προδρόμου του 1506. Σημαντικό αξιοθέατο και το Ιστορικό μουσείο της Νήσου
• Στο Ελληνικό: Μονή Τσούκας
• Στούς Λογγάδες: Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 17ου αιώνα, μονή Γενέσεως Θεοτόκου Δουραχάνης. Η μονή χτίστηκε το 1434 από τον Ντουραχάν πασά επειδή πέρασε την παγωμένη λίμνη με το στρατό του και το απέδωσε σε θαύμα
• Στην Καστρίτσα: Παλαιολιθικό σπήλαιο Καστρίτσας, αρχαία πόλη Τέκμων (πόλη των Μολοσσών), μονή Ιωάννου Προδρόμου Καστρίτσας του 17ου αιώνα
• Στο Μεγάλο Γαρδίκι: Αρχαία Πασσαρώνα (πρωτεύουσα των Μολοσσών), μεταβυζαντινός ναός Παναγίας στη θέση Εικονίσματα
• Στο Γραμμένο: Ερείπια αρχαίου ναού στη θέση Καστρί, παλαιός ναός Ταξιαρχών, ερειπωμένο μοναστήρι Παναγίας Λαμπροβήτριας, οικίες μεγάλων εθνικών ευεργετών και λογίων (Ζωσιμάδων, Καπλάνη, κ.α.)
• Στο Βαγενήτι: Βυζαντινός ναός Αγίου Γεωργίου του 16ου αιώνα
• Στη Βουνοπλαγιά: Βυζαντινός ναός Παναγίας Φανερωμένης, μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Δημητρίου
• Στη Ζωοδόχο: Μεταβυζαντινός ναός Ζωοδόχου Πηγής
• Στην Ελεούσα: Μονή Αγίου Γεωργίου του 17ου αιώνα, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου με ωραίες αγιογραφίες
• Στο Ροδοτόπι: Ναός Αρείου Διός, μεταβυζαντινός ναός 17ου αιώνα με ωραίο καμπαναριό, λαογραφικό μουσείο και παλαιό σχολείο.
• Στην Κάτω Λαψίστα: Ναός Αγίου Γεωργίου του 15ου αιώνα με σπάνιες τοιχογραφίες
• Στα Πετράλωνα: Χώρος παλαιολιθικών ευρημάτων
• Στο Μπιζάνι: Μουσείο ελληνικής ιστορίας του Παύλου Βρέλλη [www.vrellis.org], οχυρά Μπιζανίου του 1912
• Στο Πέραμα: Σπήλαιο περάματος με εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες
• Στους Λυγγιάδες: Μονή Αγίου Γεωργίου του 1681
• Στην Αμφιθέα: Μονή Αγίων Αναργύρων του 1848 όπου ετάφησαν οι 17 Γιαννιώτισσες με τη Κυρά Φροσύνη που τις έπνιξε ο Αλή πασάς
• Στη Βασιλική: Μονή Αγίου Νικολάου Τζιόρας του 17ου αιώνα
• Στην Κράψη: Ναός Αγίου Νικολάου του 1563 με ωραίες τοιχογραφίες, μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 11ου αιώνα
• Στην Πλατανιά: Ναός Σωτήρος του 17ου αιώνα
• Στην Ηλιόκαλη: Μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 17ου αιώνα με ωραίες αγιογραφίες στο βουνό Δρίσκος
• Στην Κατσικά: Ναός Ταξιαρχών του 15ου αιώνα

Το Τσεπέλοβο απέχει 51 χλμ. από τα Ιωάννινα και είναι κτισμένο σε υψόμετρο 1.080 μ. Είναι γνωστό από τον 16ο αιώνα και λειτούργησε εδώ το 1700 το πρώτο σχολείο. Το 1868 ήταν πρωτεύουσα των τουρκικών αρχών του Ζαγορίου. Με δωρεές ευεργετών χτίστηκαν κτίρια, σχολεία, αρχοντικά και βρύσες. Το χωριό δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών κάθε χρόνο και έχει άριστη υποδομή ξενώνων και εστιατορίων για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Τσεπέλοβο: Παλαιά αρχοντικά Παπάζογλου - Τσαβαλιά - Βαζίμα, ναός Αγίου Νικολάου του 1708, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου, ναός Κάτω Παναγιάς, μονή Ιωάννου του Προδρόμου Ρογκοβού του 1749
• Στο Σκαμνέλι: Μονή Αγίου Νικολάου του 1683, μονή Αγίας Παρασκευής του 1697, ναός Αγίων Αποστόλων του 1973, παλαιά αρχοντικά Θεοδοσίου - Φραγκούλη κ.α., παραδοσιακές βρύσες, πελασγικά τείχη, σαρακατσάνικη στάνη στο Γυφτόκαμπο
• Στη Λάϊστα: Ναός Ταξιαρχών του 1778, μονή Αγίας Τριάδας στον Κλέφτη
• Στο Ηλιοχώρι: Μονή Δοβρίνοβου του 14ου αιώνα με αξιόλογο τέμπλο, ναός Αγίου Νικολάου του 1850, πέτρινα γεφύρια
• Στο Βρυσοχώρι: Ναός Αγίου Χαραλάμπους του 1819, μονή Αγίας Τριάδας του 17ου αιώνα, παραδοσιακές βρύσες και πέτρινα γεφύρια
• Στο Βραδέτο: Θέση Μπελόη (φαράγγι Βίκου), σκάλα Βραδέτου, ναός Γεννήσεως Θεοτόκου του 1799
• Στο Καπέσοβο: Ναός Αγίου Νικολάου του 1793, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 18ου αιώνα, λαογραφικό μουσείο, Πασχάλειος σχολή με τη Χάρτα του Ρήγα Φεραίου

Το Μονοδένδρι είναι από τα ωραιότερα χωριά του Ζαγορίου, χτισμένο σε υψόμετρο 1060 μ. σε απόσταση 39 χλμ. από τα Ιωάννινα. Το όνομά του το οφείλει σε μεγάλο έλατο που υπήρχε στο χωριό μέχρι το 1840. Μέχρι το 1753 ήταν μία κοινότητα με τρεις μαχαλάδες (Βίτσα, Άνω Μαχαλάς, Αγ. Γεώργιος).

Το χωριό γνώρισε μεγάλη ακμή το 17ο και 18ο αιώνα, όπου οι ευεργέτες το γέμισαν με αρχοντικά, εκκλησίες και σχολεία. Από το Μονοδένδρι κατάγονται οι ευεργέτες Αφοί Ριζάρη. Πρόκειται για το χωριό που συγκεντρώνει τους περισσότερους επισκέπτες σε όλο το Ζαγόρι και διαθέτει αξιόλογους ξενώνες και εστιατόρια.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Μονοδένδρι: Πετρόκτιστα αρχοντικά, ναός Αγίου Αθανασίου του 1801, ναός Αγίου Μηνά του 1620, ναός Αγίου Γεωργίου του 18ου αιώνα, μονή Αγίας Παρασκευής του 1413, πέτρινοι πύργοι στη θέση Οξιά, φαράγγι Βίκου, αρχαιολογικός χώρος στη θέση Γενίτσαρι, αξιοθέατα Ριζαρείου ιδρύματος
• Στα Άνω Πεδινά: Μονή Αγίας Παρασκευής του 16ου αιώνα, μονή Ευαγγελίστριας του 1793, ναός Αγίου Δημητρίου του 1793
• Στα Κάτω Πεδινά: Ναός Αγίου Αθανασίου του 18ου αιώνα, ναός Ταξιαρχών του 1591, αρχαίοι τάφοι του 11ου αιώνα
• Στη Βίτσα: Ναός Προφήτη Ηλία του 17ου αιώνα, ναός Αγίου Νικολάου, ναός Παναγίας, ναός Ταξιαρχών του 17ου αιώνα
• Στο Διπόταμο: Πέτρινα γεφύρια, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1872
• Στο Καλωτά: Ναός Εισοδίων Θεοτόκου, μονή Βισοκού του 1114, παλαιά αρχοντικά
• Στη Μανασσή: Ναός Αγίου Γεωργίου του 1780
• Στο Δίκορφο: Ωραία πλατεία, παλαιά αρχοντικά, ναός Αγίου Μηνά του 1770, μοναστήρι Στούπαινας του 1440
• Στην Ελάτη: Παλαιά αρχοντικά, ναός Αγίου Γεωργίου του 1806, βρύσες, πέτρινο γεφύρι
• Στους Ασπραγγέλους: Ωραία σπίτια, καμπαναριό του 1915, παλαιό μοναστήρι Δοβράς του 1600, τείχη παλαιού οικισμού

Οι Κήποι Ζαγορίου είναι οικισμός γνωστός από το 1431. Πρόκειται για την πρώην πρωτεύουσα του Ζαγορίου με αξιόλογα κτίρια, γεφύρια. Το χωριό απέχει 38 χλμ. από τα Ιωάννινα, την πρωτεύουσα του νομού και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 800 μέτρων. Αξίζει να το επισκεφθείτε.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στους Φραγγάδες: Νερόμυλος Βαλέκα, πέτρινο γεφύρι του Πετσιώτη, ναός Αγίου Δημητρίου του 1779, ναός Αγίου Νικολάου του 17ου αιώνα, μονή Παναγίας, παραδοσιακές βρύσες και λιθόστρωτα
• Στους Νεγάδες: Ναός τρισυπόστατος του 1779 με σπουδαίες αγιογραφίες και επίχρυσο τέμπλο
• Στο Κουκούλι: Παλαιά αρχοντικά Κόκκορη και Πλακίδα, παραδοσιακές βρύσες του Μπασιά και Μάνθου, παλαιό σχολείο, λαογραφικό μουσείο Λαζαρίδη, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1788
• Στο Δίλοφο: Παλαιά αρχοντικά σπίτια, σχολή Αναγνωστοπούλου του 1855
• Στους Κήπους: Μονή Μπάγιας του 1841, ναός Αγίου Νικολάου του 1779, ναός Αγίας Παρασκευής, λαογραφικό μουσείο Α. Τόλη, γεφύρι Κόκκορη του 1750, γεφύρι του Πλακίδα (Καλογερικό) του 1748, γεφύρι Κοντοδήμου - Λαζαρίδη, γεφύρι Πετσώνη, γεφύρι Ντόβρης, γεφύρι Μερισσιού

Το Πάπιγκο είναι από τα ωραιότερα χωριά του Δυτικού Ζαγορίου και απέχει από τα Ιωάννινα 62 χλμ. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 980 μέτρων στους πρόποδες της Αστράκας. Ο οικισμός υπάρχει από το 14ο αιώνα και αποτελείται από δύο συνοικισμούς το Μικρό και το Μεγάλο Πάπιγκο.

Πολλοί ευεργέτες το προίκισαν με κτίρια, αρχοντικά, εκκλησίες, σχολεία, κ.α. Τα κτίρια είναι λιθόκτιστα και βασίζονται στην παραδοσιακή Ζαγορίσια αρχιτεκτονική. Το γεγονός αυτό δίνει ένα ιδιαίτερα παραδοσιακό χρώμα στο χωριό. Λιθόστρωτα δρομάκια και μονοπάτια οδηγούν σε εξωκλήσια, στις πηγές του Βοϊδομάτη, σε βρύσες, στο φυσικό κολυμβητήριο Ρογκοβό και στο καταφύγιο του Ορειβατικού Συλλόγου στην Αστράκα.

Το Πάπιγκο είναι εδώ και πολλά χρόνια είναι χαρακτηρισμένο σαν παραδοσιακός οικισμός και συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών και εκδρομέων κάθε χρόνο. Στο χωριό υπάρχει άριστη υποδομή με τουριστικές μονάδες που διατηρούν το παραδοσιακό χρώμα και τη Ζαγορίσια αρχιτεκτονική. Θεωρείται από τους ομορφότερους παραδοσιακούς οικισμούς της Ελλάδας.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Μεγάλο Πάπιγκο: Αστράκα, Ναός Αγίου Βλασίου με εξαγωνικό καμπαναριό του 1852, ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 18ου αιώνα, ναός Αγίου Γεωργίου του 18ου αιώνα, παλαιά αρχοντικά
• Στο Μικρό Πάπιγκο: Αστράκα, Ναός Ταξιαρχών του 19ου αιώνα, οβίρες Ρογκοβού (φυσικές πισίνες), ορεινό καταφύγιο στην Αστράκα σε υψόμετρο 1950 μέτρων, Δρακόλιμνη σε υψόμετρο 2200 μέτρων
• Στο Βίκο: Ναός Αγίου Τρύφωνα του 1871 με αξιόλογο τέμπλο, μονή Παναγίας του 1738 μέσα στη χαράδρα Βίκου με ωραίες αγιογραφίες
• Στην Αρίστη: Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1718 με μεγάλο καμπαναριό, μονή Παναγίας Σπηλιώτισσας του 1579 πάνω σε βράχο στο Βοϊδομάτη ποταμό, παλαιά βρύση, γέφυρα Βοϊδομάτη
• Στον Άγιο Μηνά: Γεφύρι Βοϊδομάτη στην Κλειδωνιά, Ναός Ευαγγελίστριας του 1576

Από τα αντιπροσωπευτικότερα χωριά του Ανατολικού Ζαγορίου είναι το Γρεβενίτι το οποίο απέχει 44 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 980 μέτρων. Έχει υπέροχη θέα, πολύ πράσινο και άφθονα τρεχούμενα νερά.

Πολλοί κάτοικοι σκοτώθηκαν από τους Γερμανούς την περίοδο της Κατοχής και προς τιμήν τους έχει στηθεί μία μαρμάρινη στήλη με τα ονόματα τους στην είσοδο του χωριού. Οι κάτοικοι που μένουν σήμερα μόνιμα στο χωριό ασχολούνται με την κτηνοτροφία , την υλοτομία και τη μελισσοκομία.

Ο επισκέπτης θα βρει στο Γρεβενίτι ιατρικό κέντρο, καταστήματα και ξενώνα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στο χωριό αρκετή τουριστική κίνηση.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Γρεβενίτι: Μονή Βουτσάς, παραδοσιακές βρύσες, γεφύρι Τσίπιανης του 1875, μνημείο εκτελεσθέντων
• Στη Δόλιανη: Γεφύρι Ντέλγινας, βράχια του Κουρή
• Στο Τρίστενο: Νερόμυλος
• Στους Μηλιωτάδες: Γεφύρι Καμπέρ αγά
• Στη Βωβούσα: Γεφύρι Αώου, εθνικός δρυμός Βάλια Κάλντα
• Στο Φλαμπουράρι: Ναός Αγίου Νικολάου

Η περιοχή αυτή βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νομού Ιωαννίνων. Χαρακτηρίζεται από τις εναλλαγές του τοπίου αλλά και από τα πανύψηλα και σκεπασμένα με χιόνι βουνά, τα «περήφανα Τζουμέρκα», όπως τα αναφέρει χαρακτηριστικά η λαϊκή μουσική παράδοση. Επίσης στο χώρο αυτό βρίσκεται και η περιοχή Κατσανοχωρίων.

Αξιοθέατα στην περιοχή:

• Τους Χουλιαράδες: Ναός Αγίας Παρασκευής, πέτρινα κτίσματα, χαράδρα Αράχθου και Καλαρρυτινού, γέφυρα Τσιμπόβου στον Άραχθο ποταμό, κρεμαστή γέφυρα Γκόγκου
• Στο Μιχαλίτσι: Ναός Αγίων Πάντων του 1836, ναός Αγίου Νικολάου με πέτρινα μανουάλια
• Στο Προσήλιο: Ναός Αγίου Βλασίου του 1875
• Στο Παλαιοχώρι: Ναός Γενέσεως Θεοτόκου
• Στο Πετροβούνι: Ναός Αγίου Ιωάννου Βαπτιστή, ναός Ταξιαρχών
• Στους Καλαρρύτες: Ναός Αγίου Νικολάου, μονή Κηπίνας
• Στο Συρράκο: Ναός Αγίου Νικολάου με ωραίο τέμπλο και χρυσοκέντητο επιτάφιο, Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 19ου αιώνα, Ναός Αγίου Γεωργίου του 1817, Ναός μεταμορφώσεως Σωτήρος, Μονή Προφήτη Ηλία του 19ου αιώνα, Ναός Αγίων Αποστόλων στην κορυφή Πρίζα, σπίτι - μουσείο Αυδίκου, κ.α.
• Στο Φορτόσι: Πέτρινο γεφύρι Πολιτσάς, Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου Φανερωμένης που είναι δείγμα βυζαντινού εκκλησιαστικού κτίσματος
• Στο Καλέντζι: Καταρράκτες Κλίφκης, αρχαιολογικός χώρος Καστρί
• Στην Πλαίσια: Μονή Ιωάννου Προδρόμου, παλαιά εκκλησία της Παναγίας, πατρίδα του Ζαν Μωρεάς
• Στο Μονολίθι: Το ιστορικό γεφύρι της Πλάκας
• Στην Πράμαντα: Μονή Αγίας Παρασκευής του 1876, σπήλαιο Ανεμότρυπας, μονή Κηπίνας και γεφύρι Κηπίνας
• Στο Ματσούκι: Μονή Ευαγγελιστρίας Βήλιζας με αγιογραφίες του 17ου αιώνα
• Στην Πλατανόυσα: Μονή Ψιάδι του 1804 με ξύλινο επίχρυσο τέμπλο
• Στη Μουσιωτίτσα: Μνημείο εκτελεσθέντων από τους Γερμανούς
• Στο Τέροβο: Πολεμικό μουσείο στο Εμίν Αγά με προτομές του 1912-1913

Εκτός από τα χωριά της περιοχής Τζουμέρκων που αναφέρθηκαν παραπάνω και βρίσκονται στο νομό Ιωαννίνων, υπάρχει και τμήμα της περιοχής Τζουμέρκων που υπάγεται διοικητικά στο νομό Άρτας. Δείτε περισσότερα για τα χωριά αυτά των Τζουμέρκων: www.tzoumerka.info

Ανθούσα:
Χωριό της περιοχής χτισμένο σε όμορφο τοπίο.

Αγιά:
Χωριό χτισμένο στο πιο ορεινό σημείο της περιοχής. Κοντά στο χωριό βρίσκεται η ωραία παραλία Σαρακίνικο.

Η περιοχή της Λάκκας Σουλίου περιλαμβάνει αρκετά ενδιαφέροντα χωριά του νομού Ιωαννίνων. Από τα κορυφαία μνημεία της περιοχής, το Αρχαίο Θέατρο της Δωδώδης με ιστορία αιώνων, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Εκτός από τα αρχαίο θέατρο, υπάρχουν πολλά άλλα μνημεία, μεταβυζαντινά και νεότερα.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής:

• Στο Μαντείο: Αρχαία Δωδώνη
• Στους Μελιγγούς: Λαογραφικό μουσείο [www.epirus.com/meligi]
• Στην Κωστάνιανη: Ναός Ταξιαρχών σημαντικής αρχαιολογικής αξίας του 1057
• Στη Δραγοψά: Εκκλησία Αγίου Νικολάου του 1820
• Στον Πολύγυρο: Λαογραφικό Μουσείο, Ναός Αγίας Κυριακής
• Στην Ψήνα: Εκκλησία της Παναγίας του 1880
• Στην Τύρια: Λιθόκτιστο γεφύρι
• Στα Δερβίζιανα: Μονή Αγίου Δημητρίου του 1664, Μονή Μεσιανών του 1764
• Στο Ρωμανό: Μονή μεταμορφώσεως Σωτήρα του 1113
• Στο Σιστρούνι: Μονή Εισοδίων Θεοτόκου του 1156 γεμάτη με αξιόλογες τοιχογραφίες, νερόμυλο πηγές Αχέροντα ποταμού
• Στα Σερζιανά: Πύλες του Άδη
• Στην Αχλαδέα: Μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 1743
• Στο Παλαιοχώρι Μπότσαρη: Σπίτι των Μποτσαραίων, παμπάλαιος ναός του Αγίου Ιωάννη
• Στον Πεντόλακο: Ναός Αγίων Θεοδώρων του 1800
• Στους Βαριάδες: Ναός Παναγίας του 1750
• Στους Δραμεσιούς: Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1664 με ωραίες αγιογραφίες και κρυφό σχολειό

Στην περιοχή Κόνιτσας εκτός από την ομωνυμη πόλη, υπάρχουν και αρκετά αξιόλογα χωριά. Σε πολλά από αυτά υπάρχουν ενδιαφέροντα αξιοθέατα, όλων των ειδών: Μνημεία, κτίρια, μουσεια, παραδοσιακά γεφύρια, μονές και ναοί, κ.λ.π. Επίσης, η περιοχή αυτή φημίζεται και για τα βουνά και δάση που διαθέτει.

Αξιοθέατα στα χωριά της περιοχής Κόνιτσας:

• Στην Πυρσόγιαννη: Μουσείο μαστόρων, εκκλησιαστικό μουσείο Αγίου Νικολάου
• Στη Μόλιστα Γαναδιού: Η περίφημη μονή Μόλιστας, Σπυρυδώνια Σχολή
• Στην Κλειδωνιά: Γεφύρι Βοϊδομάτη, Βραχοσκεπή Μπόϊλα, οι μονές στο παλαιό χωριό Κλειδωνιά: μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 1620, μονή Αγίων Αποστόλων του 1662 και μονή μεταμορφώσεως Σωτήρα (7ου μ.Χ. αιώνα) του Αυτοκράτορα Κ. Πογωνάτου
• Στο Μάζι: Λαογραφικό μουσείο
• Στο Μπουραζάνι: Πάρκο άγριας ζωής και νερόμυλος
• Στο Αηδονοχώρι: Βυζαντινή Μονή Ταξιαρχών Γκούρας, λαογραφικό μουσείο
• Στο Μολυβδοσκέπαστο: Μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 7ου αιώνα, ναός Αγίων Αποστόλων του 1298
• Στο Δίστρατο: Προφήτης Ηλίας, Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου, του 19ου αιώνα, Νερόμυλος
• Στη Φούρκα: Λαογραφικό μουσείο, ηρώο Δαβάκη και Διάκου στον Προφήτη Ηλία, Μονή Κλαδόρμης του 1747 σε απόσταση 7 χλμ. μέσα στο δάσος
• Στην Πυξαριά - Αμάραντο: Ιαματικές πηγές
• Στο Νικάνωρα: Εκκλησία Αγίου Νικάνωρα σε βράχο με ωραίες τοιχογραφίες
• Στην Πλαγιά: Πέτρινη γέφυρα Ζέρμας, μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 1656 με πέντε τρούλους
• Στην Καστανέα: Ναός Αγίου Δημητρίου του 18ου αιώνα, σχολείο του Αγίου Κοσμά του 1778
• Στα Καβάσιλα: Ιαματικά λουτρά, έρημος μοναστηριακός ναός της Θεοτόκου του 1818
• Στη Βούρμπιανη: Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου με εικόνα του Αγίου Γεωργίου του 1747
• Στη χαράδρα Αώου: Η μονή Στομίου

Το Θεσπρωτικό είναι κομώπολη η οποία βρίσκεται σε απόσταση 38 χλμ. βόρεια της πόλης της Πρέβεζας. Είναι έδρα του Δήμου Θεσπρωτικού. Πρόκειται για ένα ζωντανό γεωργοκτηνοτροφικό χωριό, με αρκετούς κατοίκους και καταστήματα.

Αξιοθέατα στο Θεσπρωτικό:

• Ναός Γενέσεως Θεοτόκου Λαμποβίτισσας, μεγάλη πέτρινη εκκλησία του 1797 με τοιχογραφίες και ξυλόγλυπτο τέμπλο.
• Λαογραφικό Μουσείο σε πέτρινο σπίτι του 1860
• Αρχαιολογικός χώρος Κοκκινόπηλο, 1 χλμ. από το Θεσπρωτικό. Εδώ βρέθηκαν 1500 λίθινα εργαλεία του 35.000 π.Χ.

Αξιοθέατα στην ευρύτερη περιοχή:

• Στο Ριζοβούνι: Αρχαία αποικία Ηλείων (Βατίες) του 8ου αιώνα π.Χ., μονή κοιμήσεως Θεοτόκου του 1095 μ.Χ., Ναός Αγίας Παρασκευής (χτισμένος σε βράχο) του 1025 μ.Χ.
• Στο Γαλατά: Βασιλική 18ου αιώνα με πέτρινο κωδωνοστάσιο
• Στα Μελιανά: Νερόμυλοι και πέτρινα αλώνια
• Στο Πολυστάφυλο: Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1848 με ωραίες τοιχογραφίες
• Στα Μεσσιανά: Μονή Αγίων Αποστόλων και μνημείο σφαγιασθέντων στο Νταλαμάνι από τον ΕΛΑΣ στην κατοχή
• Στον Ασσο: Νερόμυλοι και πέτρινα αλώνια
• Στη Βρυσούλα: Μονή Αβάσσου
• Στον Ωρωπό: Ερείπια αρχαίας Ελάτριας (αποικία των Ηλείων)

Η Ζίτσα είναι χτισμένη πάνω σε λοφοσειρά σε υψόμετρο 670 μέτρα και απέχει 24 χλμ. από τα Ιωάννινα. Είναι ονομαστή για τους περίφημους αμπελώνες και τα κρασιά της (ονομασία προέλευσης). Είναι έδρα του ομώνυμου Δήμου. Το έτος 1809 την επισκέφθηκε ο Φιλέλληνας Λόρδος Βύρων.

Αξιοθέατα:

• Στη Ζίτσα: Μοναστήρι Προφήτη Ηλία του 1598 με ωραίες αγιογραφίες
• Στο Λίθινο: Θεογέφυρο στον Καλαμά, Μονή Πατέρων
• Στο Σακελαρικό: Ο τάφος του αεροπόρου Σακελαρίου, ήρωα του 1940

Αξιοθέατα στα άλλα χωριά της περιοχής:

• Στην Κληματιά: Εκκλησία Αγίου Δημητρίου του 1516, Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1546, Ναός μεταμορφώσεως Σωτήρος του 1568, Ναός Αγίας Τριάδας του 1754, Καταρράκτης Κληματιάς
• Στην Παλιουρή: Ιστορική μονή Γεννήσεως Θεοτόκου που χτίστηκε από τον Δεσπότη της Ηπείρου Θωμά Πρελούμπο του 1373, νερόμυλος
• Στο Σουλόπουλο: Οικία του Χρήστου Χρηστοβασίλη
• Στο Ράϊκο: Ναός Αγίου Νικολάου με τοιχογραφίες του 14ου αιώνα, μοναστήρι της Παναγίας στο Καστρί
• Στο Βασιλόπουλο: Γεφύρι Γκουσντάνη του 1300
• Στην Καρίτσα: Μονή Αγίου Νικολάου του 16ου αιώνα
• Στη Βερενίκη: Αρχαίο κάστρο
• Στη Γιουργάνιστα: Θεμέλια ναού Απόλλωνα. Η Γιουργάνιστα ήταν πατρίδα του καλόγερου Σαμουήλ που ανατινάχτηκε στο ολοκαύτωμα του Κουγκίου
• Στα Κούρεντα: Ναός Αγίου Γεωργίου
• Στο Διχούνι: Μονή Διχουνίου όπου το 1611 επαναστάτησε κατά των τούρκων ο Διονύσιος Φιλόσοφος, ηγούμενος της μονής

Η περιοχή Ζαλόγγου - Πρέβεζας, πέρα από τη μακραίωνη ιστορία της, έχει να παρουσιάσει αρκετά ενδιαφέροντα αξιοθέατα στον επισκέπτη της.

Τα σημαντικότερα από αυτά είναι:

• Στον Άγιο Θωμά: Μονή Αγίων Αποστόλων του 1794, Ιχθυόσκαλα
• Στον Παντοκράτορα: Κάστρο του Παντοκράτορα
• Στο Μύτικα: Αξιόλογη Παραλία
• Στο Μιχαλίτσι: Ρωμαϊκός τύμβος
• Στον Αρχάγγελο: Ερείπια ρωμαϊκού υδραγωγείου, μνημείο εθνικής αντιστάσεως ΕΔΕΣ
• Στο Κανάλι: Έδρα του Δήμου Ζαλόγγου, ωραία παραλία
• Στη Νέα Σαμψούντα: Μονή Κοζύλης (Κοιμήσεως Θεοτόκου) του 774 μ.Χ. - Σώζεται μόνο ο ναός
• Στην Καστροσυκιά: Μονή Αγίας Πελαγίας του 1613 (επανδρωμένη και ανακαινισμένη)
• Στην Καμαρίνα - Ζάλογγο: Αρχαία Κασσώπη (αποικία των Ηλείων)
• Μνημείο Ζαλόγγου:Εδώ στη θέση - Στεφάνι πάνω από τη μονή Αγίου Δημητρίου έπεσαν από το βράχο 63 Σουλιώτισσες γυναίκες με παιδιά που τις κυνηγούσαν οι τούρκοι, το 1803. Το μνημείο μπορεί κανείς να το επισκεφθεί και με πεζοπορία από την Καμαρίνα.
• Στη Μυρσίνη: Ναός Αγίου Νικολάου (σώζεται μόνο η είσοδος), μονή Λεκατσά
• Στα Ριζά: Το κάστρο της Ρηνιάσας του 13ου αιώνα που κτίστηκε από τον Θωμά, Δεσπότη της Ηπείρου

Στην περιοχή του Βουργαρελίου (Δροσοπηγή) υπάρχουν αξιόλογα χωριά που έχουν να παρουσιάσουν ενδιαφέροντα αξιοθέατα όλων των ειδών στον επισκέπτη. Η περιοχή βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νομού Άρτας και διαθέτει μερικά από τα καλύτερα δάση του νομού.

Δείτε στην ευρύτερη περιοχή:

• Στο Αθαμάνιο: Νερόμυλος στο Άνω Αθαμάνιο, Νερόμυλος στο Κάτω Αθαμάνιο, Γεφύρια (της Μεγάλης Βρύσης, το Τσαγκαράκι, το Μέγα Λαγκάδι και της Πλατείας). Το Αθαμάνιο είναι το μεγαλύτερο χωριό των Τζουμέρκων και αναπτύσσεται τουριστικά.
• Στην Κυψέλη (Ράμια): Παραδοσιακά κτίσματα, λαογραφικό μουσείο, Μονή Ευαγγελιστρίας με σπάνιες τοιχογραφίες.
• Στο Τετράκωμο: Δάση ελάτης
• Στη Μεσούντα: Πέτρινη παραδοσιακή καμάρα, χώροι εστίασης σε απέραντο ελατοδάσος.
• Στο Δίστρατο: Λαογραφικό μουσείο, μνημείο εθνικής αντίστασης στο Τραπεζάκι, διατηρητέα παλαιά κτίρια.
• Στη Ροδαυγή: Ναός Αγίας Παρασκευής

Το χωριό Γοργόμυλος βρίσκεται στην περιοχή Ανωγείου, στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Πρέβεζας και είναι έδρα του Δήμου Ανωγείου. Πρόκειται για ορεινό γεωργοκτηνοτροφικό χωριό, από τα χαρακτηριστικότερα της περιοχής.

Αξιοθέατα στο χωριό:

• Μεταβυζαντινές εκκλησίες με ωραίες τοιχογραφίες: Άγιοι Απόστολοι, Παναγίας, Ταξιαρχών και Αγίου Δημητρίου
• Αρχαίο Ορράον: Βρίσκεται στην περιοχή του Γοργομύλου. Πρόκειται για περιτειχισμένο οικισμό των Μολοσσών του 5ου π.Χ. αιώνα

Σε όλη την περιοχή οι εκκλησίες είναι μεταβυζαντινές με αξιόλογες τοιχογραφίες.

Αξιοθέατα στην ευρύτερη περιοχή:

• Στον Άγιο Γεώργιο: Σπήλαιο Ασπροχάλικου όπου βρέθηκαν λίθινα εργαλεία και οστά ζώων της μέσης παλαιολιθικής εποχής. Κοντά στο χωριό υπάρχουν ερείπια ρωμαϊκού υδραγωγείου που τροφοδοτούσε την αρχαία Νικόπολη. Υπάρχει επίσης και το υδροηλεκτρικό φράγμα της Δ.Ε.Η.
• Στα Πέντε Πηγάδια: Ερείπια οχυρών (ορμητήριο των τούρκων επί τουρκοκρατίας), μνημείο εκτελεσθέντων από τα στρατεύματα κατοχής
• Στον Κερασώνα: Μονή Αγίας Φανερωμένης

Δείτε στην περιοχή:

• Το χωριό Φιλοθέη: Είναι ένα όμορφο χωριό με ωραία δρομάκια και αξιόλογες βυζαντινές εκκλησίες.
• Στο χωριό Πλησιοί: Το βυζαντινό Ναό Αγίου Δημητρίου Κατσούρη, ένα από τα αρχαιότερα βυζαντινά μνημεία της Άρτας του 12ου - 13ου αιώνα.
• Στους Κιρκιζάτες: Τη Μονή Αγίου Νικολάου Ροδιάς, με τοιχογραφίες και ωραία διακόσμηση του 13ου αιώνα. Πρόκειται για εξαιρετικό δείγμα βυζαντινής τέχνης
• Στις Βλαχέρνες: Την Παναγία των Βλαχερνών
• Στην περιοχή Γραμμενίτσας: Το τζαμί του Φαϊκ πασά
• Στο χωριό Πέτα: Το μνημείο πεσόντων στην κορυφή του χωριού, το Ναό Αγίου Γεωργίου
• Στο χωριό Νεοχωράκι: τη βυζαντινή μονή Παναγίας Μπρυώνη

Το Πέτα βρίσκεται 8 χλμ. ανατολικά της Άρτας, πάνω σε κατάφυτο λόφο με ελιές και εσπεριδοειδή. Είναι γνωστό από τη μάχη του 1822 με τους τούρκους όπου έπεσαν και 80 Φιλέλληνες.

Η Φιλιππιάδα είναι μια όμορφη κωμόπολη του νομού Πρέβεζας χτισμένη σε ένα κομβικό σημείο μεταξύ των Νομών Πρέβεζας, Άρτας και Ιωαννίνων. Η Φιλιππιάδα ταυτίζεται με την αρχαία πόλη Χάραδρο, που άκμασε τον 7ο και 8ο αι. π.Χ. και ερείπια της οποίας βρίσκονται στη θέση Καστρί.

Το όνομα της η Φιλιππιάδα το οφείλει στην αγάπη των κατοίκων της για τα άλογα (ίππος = άλογο). Η Φιλιππιάδα είναι γνωστή και για τον μεγάλο αριθμό πελαργών που φιλοξενεί κάθε χρόνο. Οι κάτοικοι φρόντισαν να δημιουργήσουν ιδανικές συνθήκες για τους πελαργούς και έτσι οι πελαργοί καταφθάνουν στην Φιλιππιάδα κάθε χρόνο και ξεκαλοκαιριάζουν στην φιλόξενη πόλη. Οι πελαργοί είναι πια το σύμβολο της Φιλιππιάδας .

Η πόλη έχει κυριολεκτικά στα πόδια της μια εύφορη πεδιάδα. Επόμενο ήταν λοιπόν οι κάτοικοι της να ασχοληθούν με την γεωργία και την κτηνοτροφία. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή μεγάλες μονάδες μεταποίησης κτηνοτροφικών προϊόντων και εκτροφεία ζώων, δίνοντας ώθηση στην τοπική οικονομία και την ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή.

Στην Φιλιππιάδα αξίζει να επισκεφτεί κανείς τους αξιόλογους ναούς του Αγίου Αθανασίου και της Αγίας Βαρβάρας που χρονολογούνται τον 18ο αι. Το όμορφο δάσος που στεφανώνει την Φιλιππιάδα και η κοντινή μαγευτική λίμνη του Ζηρού, θα σας αφήσουν τις πιο όμορφες εντυπώσεις από την Φιλιππιάδα.

Αξιοθέατα στη Φιλιππιάδα:

• Ναός Αγίου Βησσαρίωνα, με ωραίο πέτρινο κωδωνοστάσιο
• Ναός Αγίου Αθανασίου, του 8ου αιώνα
• Ναός κοιμήσεως της Θεοτόκου
• Ναός Αγίας Βαρβάρας, του 18ου αιώνα
• Μνημείο πεσόντων Μπιζανομάχων (στις μάχες Γκριμπόβου [1897] και Πέντε Πηγαδίων [1912])

Αξιοθέατα στην ευρύτερη περιοχή:

• Στη Ρωμιά: Μονή Αγίου Ιωάννη Προδρόμου του Ριγανά από την οποία σώζεται μόνο ο ναός
• Στην Πέτρα: Ναός Αγίας Κυριακής, Κάστρο Ρωγών στη θέση του αρχαίου Βουχετίου αποικίας Ηλείων. Στο κάστρο σώζεται και ο Ναός της μονής Θεοτόκου Ρωγών.
• Στη Νέα Κερασούντα: Μονή Προφήτη Ηλία που σήμερα δεν λειτουργεί

Η πόλη των Φιλιατών είναι χτισμένη σε πευκοδάσος. Απέχει από την Ηγουμενίτσα 20 χλμ. και έχει επίνειο τη Σαγιάδα. Αποτελεί δήμο και είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Φιλιατών, με πνευματικό κέντρο και γενικό νοσοκομείο. Είναι εμπορικό κέντρο της περιοχής. Δίπλα από την πόλη κυλάει ο ποταμός Καλαμάς.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ορεινά χωριά της περιοχής, με τα παλιά σπίτια που είναι χτισμένα με πέτρα και σκεπασμένα με πλάκες με βάση την Ηπειρώτικη αρχιτεκτονική.

Αξιοθέατα στην περιοχή Φιλιατών:

• Η Σαγιάδα, γραφικό ψαροχώρι της περιοχής
• Η μονή Παναγίας Γηρομερίου του 1285, στο Γηρομέρι
• Η μονή Αγ. Γεωργίου στην Καμίτζανη
• Η μονή Αγίου Μηνά του 1882 στο Κόκκινο Λιθάρι, χτισμένη σε βράχο
• Ο ναός Αγ. Γεωργίου στη Φανερωμένη
• Ο ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου του 1847, στο Τσαμαντά
• Η μονή Αγ. Αθανασίου στο Βαβούρι
• Ο ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Φοινίκι
• Το Λαογραφικό μουσείο Τσαμαντά, στο Τσαμαντά
• Το Λαογραφικό μουσείο Φοινικίου, στο Φοινίκι
• Η σπηλιά της Σίδερης Φιλιατών
• Το «Ασκηταριό»
• Το κάστρο Ντόλιανης στον Παραπόταμο - www.parapotamos.gr
• Η αρχαία Τορώνη (η Κερκυραϊκή Περαία)
• Η αρχαία Φανωτή, στο Γεροπλάτανο

Δείτε το web site του Δήμου Φιλιατών: www.filiates.gr

Το Αστροχώρι βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νομού Άρτας. Απέχει από την πρωτεύουσα του νομού, την Άρτα, 52 χλμ. Είναι έδρα του Δήμου Τετραφυλλίας. Στην ευρύτερη περιοχή θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε πολλά αξιοθέατα της ορεινής Άρτας

Αξιοθέατα στην περιοχή:

• Αστροχώρι: Ναός Αγίας Βαρβάρας του 1860, ορεινό καταφύγιο στο ύψωμα Αετός και μαγευτικά δάση στην περιοχή
• Στην Καστανιά: Σπήλαιο Κουδουνόπετρας στη θέση Πλαγιά Αλογόβρυσης
• Στη Μεγαλόχαρη: Μεταβυζαντινή μονή Μπότση του 17ου αιώνα
• Στο Μεσόπυργο: Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου του 1781 με θαυμάσιες τοιχογραφίες
• Στις Πηγές: Ιστορική μονή Σέλτσου του 1697 (ηρωική έξοδος Σουλιωτών 1803 - 1804)

Πρόκειται για την ορεινή περιοχή που ήταν το απροσκύνητο καραούλι του Τουρκοπατημένου ελληνισμού. Εδώ έζησαν οι ασκητικοί πολεμιστές με την πειθαρχία στους ηγέτες τους, την «μπέσα» και τη μεγαλοψυχία με το ελεύθερο ανυπότακτο πνεύμα και υμνήθηκαν από τα δημοτικά τραγούδια.

Τζαβελλαίοι, Μποτσαρέοι, Ζερβαίοι, Καλόγερος Σαμουήλ: ονόματα συνυφασμένα με τους αγώνες εναντίον των Τούρκων στο θρυλικό Σούλι.

Χτισμένο ανάμεσα στα βουνά Μούργκα, Ζάβροχο και Τρούλια, ήταν το καταφύγιο μετά την καταστροφή από τον Ρωμαίο Αιμίλιο Παύλο. Στην αρχή αποτελούνταν από τα χωριά Σούλι, Αβαρίκο, Κιάφα και Σαμωνίβα, γνωστά ως Τετραχώρι.

Αργότερα έγινε Επταχώρι (στη μεγάλη ακμή του, εξουσίαζε 80 χωριά) και στα μέσα του 18ου αιώνα είχε 6.000 κατοίκους, εκ’ των οποίων οι 1.700 ήταν ένοπλοι.

Έγινε στόχος της Πύλης και του Αλή πασά που με αλλεπάλληλες εκστρατείες πολλών ετών το κατέλαβαν τελικά στις 15 Δεκεμβρίου 1803, αφού ο αγώνας στεφανώθηκε με την ανατίναξη του Κουγκίου από τον καλόγερο Σαμουήλ.

Αξιοθέατα στην περιοχή Σουλίου:

• Τα ερειπωμένα πετρόκτιστα σπίτια
• Τα αρχαία πηγάδια
• Το κάστρο της Κιάφας που χτίστηκε από τον Αλή πασά
• Το Βουλευτήριο
• Το θρυλικό Κούγκι, με το ναό της Αγίας Παρασκευής (ολοκαύτωμα 15/12/1803 - καλόγερος Σαμουήλ)
• Οι ιστορικοί νερόμυλοι του Σουλίου
• Το λαογραφικό μουσείο
• Ο ναός Αγίου Δημητρίου στο Τσαγκάρι με πέτρινο καμπαναριό
• Ο ναός Αγίας Κυριακής, στον Αυλότοπο
• Το γεφύρι στη θέση Ντάλα του Αχέροντα

Εκδηλώσεις στην περιοχή:

Κάθε χρόνο, την τελευταία Κυριακή του Μαϊου πραγματοποιούνται στο Σούλι εκδηλώσεις μνήμης των αγωνιστών του, της θυσίας των γυναικών του στα βουνά του Ζαλόγγου αλλά και της ανατίναξης του Κουγκίου.

Η Σαγιάδα είναι ένα ωραίο ψαροχώρι που απέχει 17 χλμ. από την Ηγουμενίτσα και 38 χλμ. από τους Φιλιάτες. Παλαιότερα επί τουρκοκρατίας, ήταν το κυριότερο λιμάνι της Ηπείρου. Τον 17ο αιώνα λειτούργησε εδώ Γαλλικό προξενείο. Στο λιμάνι αυτό έγινε και η συνάντηση του Μ. Ναπολέοντα με τον Αλή πασά. Κοντά στη Σαγιάδα υπάρχει το ερειπωμένο χωριό Λιόψη, παλαιός οικισμός της Σαγιάδας.

Αξιοθέατα στην περιοχή Σαγιάδας:

• Το φράγμα του ποταμού Καλαμά
• Το παλαιό γεφύρι στον Καλαμά
• Η αρχαία Τιτάνη
• Η αρχαία Ελέα
• Η αρχαία Κεστρίνη, αρχαία χώρα των Χαόνων
• Η αρχαία Τορώνη, στις εκβολές του Καλαμά (πρώην Κερκυραϊκή Περαία)
• Ο υγροβιότοπος στο δέλτα του ποταμού Καλαμά

Άλλα χωριά της περιοχής Φιλιατών:

• Φοινίκι [δείτε επίσης: Λαογραφικό Μουσείο στο Φοινίκι]
• Λιά Φιλιατών (πατρίδα του συγγραφέα Ν. Γκατζογιάννη)
• Βαβούρι
• Τσαμαντά [δείτε επίσης: Λαογραφικό Μουσείο Τσαμαντά και Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Τσαμαντά]
• Κεραμίτσα: Αναγνωρίστηκε ως «πρότυπο ανάπτυξης, προστασίας περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής των κατοίκων», στις σαράντα πρώτες παγκόσμιες διακρίσεις στη διάσκεψη HABITAT II.

Το χωριό Πωγωνιανή βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της περιοχής Πωγωνίου σε υψόμετρο 750 μέτρων, κοντά στο Δελβινάκι. Κατά την Τουρκοκρατία υπήρξε διοικητική έδρα του τμήματος Αυλώνας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έδρα επισκοπής ως το 1863.

Η Πωγωνιανή υπήρξε σημαντικό εμπορικό κέντρο κατά το παρελθόν γεγονός που μαρτυρούν και τα παλιά κτίρια στο κέντρο της κοινότητας, που άλλοτε ήταν μια σημαντική αγορά με πάνω από 60 καταστήματα. Στην Πωγωνιανή στεγάζονται σήμερα οικοτροφεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα για τους ομογενείς από την Βόρεια Ήπειρο, που χτίστηκαν με δωρεές.

Στην Πωγωνιανή αξίζει κανείς να επισκεφτεί:

• Το πολύ ενδιαφέρον Λαογραφικό Μουσείο Πωγωνίου - Δερόπολης
• Τη μεγάλων διαστάσεων εκκλησία του Αγ. Νικολάου (1873) με το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο της
• Τα πυκνά δάση της γύρω περιοχής, τα οποία προσελκύουν πολλούς κυνηγούς, αλλά και φυσιολάτρες.

Άλλα χωριά της περιοχής:

Το Δολό είναι ένα παραδοσιακό χωριό του Πωγωνίου. Κοντά στο χωριό βρίσκεται η γνωστή χαράδρα του Κουβαρά την οποία διαρρέει το ομώνυμο ποτάμι, την οποία μπορεί κανείς να διασχίσει ακολουθώντας το διαμορφωμένο μονοπάτι.

Στην αρχή της χαράδρας, στη θέση Ξυλογέφυρο, υπάρχει νερόμυλος και μικρό πέτρινο μονότοξο γεφύρι, γνωστό ως «γεφύρι της Νονούλως».

Αξιόλογος είναι ο ναός του Αγ. Νικολάου που βρίσκεται μέσα στο χωριό. Έχει μεγάλο χαγιάτι και ενσωματωμένο δίζωνο καμπαναριό στη νότια πλευρά του. Οι παλαιότερες αγιογραφίες του ναού είναι έργο του Δολιώτη ζωγράφου Κούρου.

Το χωριό Κακκόλακος βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Νεμέρτσικα στο βόρειο τμήμα της περιοχής του Πωγωνίου. Υπήρξε πρωτεύουσα του Πωγωνίου κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Εδώ επίσης ήταν το κέντρο διοίκησης του Σουλιώτη οπλαρχηγού Μάρκου Μπότσαρη από το 1814 ως το 1820. Η οικογένεια Μπότσαρη χρηματοδότησε την κατασκευή του ξυλόγλυπτου τέμπλου του ναού του Αγ. Δημητρίου.

Η Πρέβεζα βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Βερενίκης, η οποία χτίστηκε από το βασιλιά της Ηπείρου Πύρρο το 290 π.Χ. Το όνομα Πρέβεζα αναφέρεται για πρώτη φορά στο «Χρονικό του Μορέως» στα 1292. Δημιουργήθηκε περί τα τέλη του 11ου αιώνα μετά την ερήμωση της Νικόπολης. Στην ιστορία της γνώρισε πολλούς κατακτητές.

Το 1490 την κατέλαβαν οι Ενετοί και το 1699 την παρέδωσαν στους Τούρκους. Το 1797 κυριεύτηκε από τους Γάλλους και ένα χρόνο αργότερα από τον Αλή πασά των Ιωαννίνων. Απελευθερώθηκε στις 21 Οκτωβρίου του 1912 και ενσωματώθηκε στο Ελληνικό κράτος.

Η πόλη είναι χτισμένη στο στόμιο του Αμβρακικού κόλπου απέναντι από το Άκτιο και κοντά στην αρχαία Νικόπολη. Έχει ένα δικό της ιδιαίτερο, νησιώτικο χρώμα. Αποτελεί το διοικητικό, εμπορικό και πνευματικό κέντρο του νομού Πρέβεζας.

Στο λιμάνι βρίσκονται πολλά παραδοσιακά κτίρια αλλά και στο εσωτερικό υπάρχουν στα στενά δρομάκια γραφικά ταβερνάκια και καφενεία. Είναι μία σύγχρονη πόλη με όλες τις ανέσεις και με ραγδαία εξελισσόμενη τουριστική ανάπτυξη.

Η πνευματική και καλλιτεχνική κίνηση στο νομό είναι έντονη και πολλά συνέδρια και εκθέσεις γίνονται εδώ κάθε χρόνο. Εδώ έζησε και ο ποιητής Καρυωτάκης. Τον Αύγουστο διοργανώνεται από το δήμο κάθε χρόνο η περίφημη «γιορτή σαρδέλας» αλλά και άλλες εκδηλώσεις.

Η Πάργα βρίσκεται 68 χλμ. βορειοδυτικά της Πρέβεζας και 50 χλμ. νοτιοανατολικά της Ηγουμενίτσας. Ανήκει στο νομό Πρέβεζας ο οποίος βρίσκεται στην Ήπειρο. Η πόλη της Πάργας είναι αμφιθεατρικά χτισμένη και είναι από τα ωραιότερα παραθεριστικά θέρετρα της χώρας. Γραφικά στενά οδηγούν στο κάστρο, στα καταστήματα, στα εστιατόρια αλλά και στα πολλά μπαρ και κλαμπ που υπάρχουν στην πόλη.

Η όλη εικόνα με το γραφικό κόλπο, το πανέμορφο νησάκι της Παναγίας και τα πολλά ταβερνάκια, δημιουργεί μία μαγευτική ατμόσφαιρα. Την εικόνα αυτή συμπληρώνουν οι υπέροχες παραλίες της περιοχής: Κρυονέρι, Βάλτος, Λύχνος, Σαρακίνικο, Αϊ-Γιαννάκης. Οι παραλίες αυτές είναι οργανωμένες και προσφέρονται για θαλάσσια σπορ.

Κάθε καλοκαίρι η Πάργα κατακλύζεται από χιλιάδες τουρίστες, καθώς διαθέτει επιπλέον και άριστη τουριστική υποδομή με πολλά ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, κάμπινγκ, εστιατόρια, μπαρ, καφετέριες, κλαμπ, που αφήνουν τις καλύτερες εντυπώσεις στους επισκέπτες .

Όμως και η ιστορία της Πάργας είναι εξίσου γοητευτική:

Κατά την παράδοση οι κάτοικοι της εγκαταστάθηκαν εκεί από τον οικισμό Παλιόπαργα στον Πετζοβολιό, το απέναντι βουνό, μετά από σημάδι της Παναγίας. Λέγεται ότι η εικόνα της «έφευγε» συνεχώς από την Παλιόπαργα και οι κάτοικοι την έβρισκαν στο λόφο που σήμερα δεσπόζει το κάστρο.

Όμως αρχαιολογικά ευρήματα που εντοπίστηκαν μέσα στον οικισμό και στην γύρω περιοχή δείχνουν ανθρώπινη παρουσία στο σημείο ήδη από την νεολιθική εποχή. Το 1337 ο νέος οικισμός γύρω από το κάστρο αναφέρεται για πρώτη φορά σε βυζαντινά έγγραφα.

Από τον 15ο ως το τέλος του 18ου αι. η Πάργα είναι περιοχή αυτοδιοικούμενη, κάτω από την προστασία των Βενετών. Λόγω της θέσης της, αλλά και της ευημερίας που απολάμβαναν οι κάτοικοι της, έγινε στόχος επιδρομέων, αλλά και του περίφημου πειρατή Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα.

Το 1797 περνάει στην κατοχή των Γάλλων και έπειτα των Άγγλων, που θα την παραχωρήσουν στον Αλή Πασά. Λόγω της βοήθειας που προσέφεραν οι κάτοικοι στους πολιορκημένους Σουλιώτες θα υποστούν αντίποινα από τον Αλή Πασά και θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν την Πάργα.

Στις 15 Απριλίου 1819, Μεγάλη Παρασκευή, οι Παργινοί καίνε τους νεκρούς τους και φεύγουν για την Κέρκυρα. Ο Αλή Πασάς θα αναγκαστεί να φέρει Τούρκους και Έλληνες από την Ήπειρο για να κατοικήσουν την ερημωμένη πόλη. Οι Παργινοί θα επιστρέψουν στον τόπο τους μετά τον Φεβρουάριο του 1913, οπότε και απελευθερώνεται η Πάργα από του Τούρκους μαζί με την υπόλοιπη Ήπειρο.

Το Νεοχώρι βρίσκεται 13,5 χλμ. νοτιοανατολικά της Άρτας και είναι χτισμένο σε πεδινή περιοχή. Είναι έδρα του Δήμου Αράχθου. Κοντά στον οικισμό κυλάει ο Άραχθος ποταμός που με ωραία διαδρομή 5 χλμ. εκβάλλει στον Αμβρακικό κόλπο. Η περιοχή είναι γεμάτη από καλλιέργειες. Σε όλο το χώρο βρίσκονται ιστορικές εκκλησίες.

Αξιοθέατα στην περιοχή:

• Το πέτρινο γεφύρι του Αράχθου γνωστό και ως «γεφύρι της Άρτας»
• Η Εκκλησία Αγίου Βασιλείου Αράχθου, κοντά στο γεφύρι, του 15ου αιώνα
• Η Εκκλησία Ταξιαρχών, κοντά στο γεφύρι του Αράχθου
• Στην Ακροποταμιά: Μεταβυζαντινή εκκλησία Κοιμήσεως Θεοτόκου
• Στην Αγία Παρασκευή: Καμπαναριό της Αγίας Παρασκευής
• Το χωριό Περάνθη (3 χλμ. βορειοανατολικά από το Νεοχώρι)
• H Λιμνοθάλασσα Παλαιομπούκα με ιχθοϊβαρο 5.000 στρεμμάτων
• Στο Γλυκόριζο: Μεταβυζαντινός Ναός του Αγίου Γεωργίου
• Στο χωριό Κόπραινα (παλαιό γραφικό λιμάνι): Μουσείο αλιείας και φυσικής ιστορίας (διαθέτει: βιβλιοθήκη, εκθετήριο, ξενώνα και αίθουσα προβολών), μουσείο φάρων στο Φάρο Κόπραινας, εξωκλήσι Ζωοδόχου Πηγής
• Στη Σαλαώρα: Το Κέντρο έρευνας Σαλαώρας (τηλεοπτική μετάδοση της ορνιθοπανίδας Τσουκαλιού)

Το γραφικό Μέτσοβο βρίσκεται σε απόσταση 57 χιλιομέτρων από τα Ιωάννινα και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.156 μ. στις πλαγιές της Πίνδου. Αριθμεί 6.000 κατοίκους περίπου και διαθέτει όλες τις απαραίτητες υποδομές και υπηρεσίες. Παρουσιάζει μεγάλη τουριστική κίνηση, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες καθώς αποτελεί πασίγνωστο προορισμό για χειμερινές διακοπές.

Το Μέτσοβο έχει διατηρήσει το παραδοσιακό του χρώμα και φημίζεται για τα τοπικά παραδοσιακά του προϊόντα, όπως τα ξυλόγλυπτά, τα υφαντά, τα χρυσοκέντητα, τα ασημικά, αλλά και το περίφημο τυρί «Mετσοβόνε» και πολλά άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Αξιοσημείωτη είναι και τήρηση με ευλάβεια των ηθών και εθίμων, της πλούσιας μουσικής παράδοσης και της γλώσσας (βλάχικη διάλεκτος). Αξίζει να σημειωθεί ότι κυρίως οι ηλικιωμένοι της περιοχής εξακολουθούν και σήμερα να ντύνονται με τις παραδοσιακές στολές της περιοχής. Το Μέτσοβο φημίζεται και για την τοπική του κουζίνα που περιλαμβάνει πιάτα όπως: κοντοσούβλι, πίτες, τυροκομικά, κ.α. Από το Μέτσοβο καταγόταν πολλοί σπουδαίοι άνδρες αλλά και μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες όπως ο Γ. Αβέρωφ, οι Μ. και Θ. Τοσίτσας, ο Ν. Στουρνάρας κ.α.

Σύντομη ιστορική αναδρομή

Στην περιοχή του Μετσόβου δεν έχουν εντοπιστεί προϊστορικά ευρήματα που να μαρτυρούν συστηματική κατοίκηση. Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι η περιοχή αποτελούσε μέχρι πριν 4 με 5 αιώνες περίπου σημαντικό εμπορικό πέρασμα, αλλά και σημείο ανεφοδιασμού των καραβανιών. Γύρω στα 2.000 π.Χ. αναφέρεται σε ιστορικές πηγές η παρουσία ελληνικών ποιμενικών φύλων. Φαίνεται ότι η περιοχή του Μετσόβου αποτελούσε από την αρχαιότητα ιδανικό βοσκοτόπι για τους κτηνοτρόφους. Οι Μετσοβίτες έφτασαν ως τις μέρες μας να κατέχουν τεράστιες περιουσίες από την εκτροφή αμνοεριφίων.

Ιστορικές αναφορές στο Μέτσοβο γίνονται από το 14ο αιώνα. Το όνομα «Μέτσοβο» εμφανίζεται για πρώτη φορά στο χρονικό των αυταδέλφων Φιλανθρωπινών Κομνηνού και Πρόκλου το 1380.

Για την προέλευση του ονόματος υπάρχουν δύο εκδοχές:

• Κατά την πρώτη άποψη θεωρείται ότι η ονομασία έχει σλαβική προέλευση (mets+ovo = το χωριό των αρκούδων)
• Ενώ κατά την άλλη άποψη θεωρείται ότι προέρχεται από την συνένωση των ελληνικών λέξεων μεσο+βούνι, λόγω της γεωγραφικής του θέσης ανάμεσα σε δυο βουνά.

Το Μέτσοβο αρχικά ήταν ποιμενικός οικισμός. Όμως τα προνόμια που απολάμβανε κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας συνετέλεσαν στο να αναπτυχθούν οι τέχνες, τα γράμματα και το εμπόριο. Τα προνόμια αυτά χορηγήθηκαν από των Σουλτάνο Μουράτ Β΄ όταν οι Μετσοβίτες φύλακες του περάσματος του Ζυγού διευκόλυναν τη διάβαση των στρατευμάτων του Σινάν Πασά, που κατευθύνονταν προς στα Γιάννενα.

Ο σουλτάνος Μεχμέτ Δ΄ ανανέωσε αυτά τα προνόμια που μεταξύ άλλων περιλάμβαναν την ίδρυση ημιαυτόνομης ομοσπονδίας με τα γύρω χωριά Ανήλιο, Μαλακάσι, Μηλιά, Παλιά Κουτσούφλιανη (Πλατάνιστος), Βοτονόσι και Ανθοχώρι. Το 1795 ο Αλή Πασάς κατήργησε όλα τα προνόμια, εκτός αυτών που είχαν δοθεί στην πατριαρχική Εξαρχία, που διατηρήθηκε ως και το 1924. Στις 27 Μαρτίου 1854 το Μέτσοβο υπέστη μεγάλη καταστροφή από τα στρατεύματα του Αβδή Πασά, γνωστή και ως «χαλασμός του Γρίβα». Μετά την καταστροφή πολλοί κάτοικοι έγιναν μετανάστες, ωστόσο ποτέ δεν ξέχασαν τη γενέτειρά τους και με διάφορες δωρεές και κληροδοτήματα στόλισαν το Μέτσοβο με αρχοντικά, βρύσες, σχολεία, εκκλησίες, λαογραφικό μουσείο, πινακοθήκη κ.α.

Το Μέτσοβο απελευθερώθηκε οριστικά από τον τουρκικό ζυγό στις 31 Οκτωβρίου 1912 από δυνάμεις του τακτικού Ελληνικού στρατού, Κρητικών και Hπειρωτών εθελοντών.

Αξιοθέατα στο Μέτσοβο:

• Το μουσείο λαϊκής τέχνης που στεγάζεται στο Αρχοντικό Τοσίτσα
• Η πινακοθήκη Ευαγγέλου Αβέρωφ, με έργα του 19ου και 20ού αιώνα
• Η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής του 1511 με το υπέροχο ξυλόγλυπτο τέμπλο
• Το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου
• Η μονή Παναγίας Μετσόβου
• Οι παραδοσιακές βρύσες
• Ο Νερόμυλος Γκίνα, στις όχθες του Αράχθου ποταμού
• Ο Αβερώφειος Κήπος, ένα πάρκο 10 στρεμμάτων όπου βρίσκονται όλα τα είδη δέντρων της περιοχής Πίνδου (ένα από τα καλύτερα πάρκα της χώρας)
• Η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, όπου ο Κοσμάς ο Αιτωλός μίλησε στους Μετσοβίτες

Αξιοθέατα στα άλλα χωριά της περιοχής:

• Στο Ανήλιο: Ναός Αγίας Παρασκευής, νέο χιονοδρομικό κέντρο στη θέση Ζυγός
• Στο Ανθοχώρι: Μοναστήρι Κόκκινης Πέτρας του 17ου αιώνα, νερόμυλος, όρος Λάκμος με υψόμετρο 2300 μέτρα
• Στη Χρυσοβίτσα: Βυζαντινός Ναός κοιμήσεως Θεοτόκου του 1486
• Στη Μικρή Γότιστα: Οικισμός Μολοσσών στο κάστρο του Γραδετσίου
• Στο Μεγάλο Περιστέρι: Μονή Μέγγουλης του 1588

Η κοινότητα των Μελισσουργών βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Άρτας, μετά την Άγναντα και τα Πράμαντα, σε υψόμετρο 860 μέτρων. Απέχει 103 χλμ. από την πόλη της Άρτας. Το μεγάλο ελατοδάσος του Αετού, οι πηγές με τα κρύα νερά και οι καταρράκτες πάνω από το χωριό καθιστούν στο ορεινό αυτό χωριό κατάλληλο για διακοπές.

Αξιοθέατα στους Μελισσουργούς:

• Καταρράκτες
• Εκκλησία Κοιμήσεως Θεοτόκου
• Δάσος Αετού
• Πηγές

Το Μαργαρίτι είναι ένας παραδοσιακός οικισμός που χτίστηκε το έτος 1438 από τους Ενετούς στη θέση της αρχαίας πόλης «Πάναος». Βρίσκεται πάνω στην εθνική οδό Ηγουμενίτσας - Πρέβεζας, στο 32ο χλμ και είναι έδρα του ομώνυμου Δήμου Μαργαριτίου. Το έτος 1549 οι τούρκοι χτίζουν εδώ κάστρο το οποίο καταστράφηκε από τους Ενετούς.

Ο οικισμός καταστράφηκε από τους Τούρκους κατά τον ξεσηκωμό του 1733 και τελικά ελευθερώθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 24 Φεβρουαρίου του 1913. Είναι επίκεντρο των αρχαιολογικών χώρων της περιοχής. Κοντά στο Μαργαρίτι βρίσκεται το Έλος Καλοδικίου, υγροβιότοπος εκτάσεως 3.500 στρεμμάτων.

Αξιοθέατα στο Μαργαρίτι:

• Το κάστρο του Μαργαριτίου
• Η βρύση Μπάνου
• Το μικρό Φαράγγι
• Το έλος Καλοδικίου με τα νούφαρα
• Ο παραδοσιακός οικισμός «Σκάλα» όπου υπάρχουν καστρόσπιτα, παλαιά βρύση, ερειπωμένρχοντικά, κ.α.
• Το τζαμί στο κάστρο
• Τάφους της αρχαίας πόλης Πάναος
• Το τζαμί της Βρύσης του Αγά
• Το πηγάδι της αγοράς

Κοντά βρίσκεται και η Γλυκή: Πρόκειται για παραδοσιακό οικισμό που απέχει 54 χλμ. από την πόλη της Ηγουμενίτσας. Στην περιοχή της Γλυκής βρίσκεται η ωραία χαράδρα του Αχέροντα με τις πηγές του ποταμού.

Αξιοθέατα στη Γλυκή:

• Ο ναός της Παναγίας
• Τάφοι κιβωτιόσχημοι
• Η χαράδρα Αχέροντα με τη Σκάλα Τζαβέλαινας

Επίσης στην περιοχή Γαρδίκι μπορείτε να δείτε:

• Την εκκλησία της Αγίας Κυριακής
• Την Ακρόπολη του Αγίου Δονάτου, με λείψανα τείχους 4ου π.Χ. αιώνα

Στην εθνική οδό που οδηγεί από τα Ιωάννινα προς την Κοζάνη, 64 χλμ. προς βορρά ανάμεσα σε επιβλητικά βουνά, είναι χτισμένη η Κόνιτσα. Βρίσκεται στην πλαγιά του βουνού Γυμνάδι και σε υψόμετρο 630 μέτρων. Στα βόρεια εκτείνεται η κοιλάδα του Σαραντάπορου, ανατολικά η κοιλάδα του Αώου και νότια ο κάμπος της Κόνιτσας και της Κλειδωνιάς.

Στον κάμπο της Κόνιτσας ενώνονται τα ποτάμια Σαραντάπορος, Αώος και Βοϊδομάτης. Η περιοχή οριοθετείται από τους ορεινούς όγκους του Γράμμου στα βόρεια, του Σμόλικα στα ανατολικά, της Γκαμήλας στα νότια και της Νεμέρτσικας και του Κάμενικ στα δυτικά. Κάμποι, βουνά, ποτάμια, φαράγγια και πλούσια βλάστηση καλύπτουν την περιοχή, δημιουργώντας ένα μοναδικό σκηνικό. Το εξαιρετικό οικοσύστημα της περιοχής προστατεύεται από τον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου και προσφέρεται για πλήθος οικοτουριστικών δραστηριοτήτων.

Σχετικά με την προέλευση του τοπωνυμίου «Κόνιτσα» έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς πολλές απόψεις. Ο ιστοριογράφος Π. Αραβαντινός θεωρεί ότι προήλθε από παραφθορά της ονομασίας Κνωσσός (Κνωσσός - Κονισσός - Κόνισσα - Κόνιτσα) αρχαίας πόλης της Ηπείρου που τοποθετείται στην θέση που τώρα είναι χτισμένη η Κόνιτσα. Για το όνομα της αρχαίας πόλης η έρευνα δεν έχει ακόμη καταλήξει. Ανασκαφές όμως έδειξαν ότι η αρχαία πόλη που μαρτυρείται είναι υπαρκτή και μάλιστα αποτέλεσε σημαντική δύναμη κατά την αρχαιότητα.

Ο περιηγητής Πουκεβίλ θεωρεί ότι το όνομα «Κόνιτσα» έχει σλαβική προέλευση από τη λέξη «κόνιτζα», που σημαίνει τόπος τον αλόγων. Ένας μύθος ακόμη θέλει τον άρχοντα Κόνι να έχει δώσει το όνομα του στην περιοχή. Λέγεται μάλιστα ότι έχτισε και το κάστρο, τα ερείπια του οποίου βρίσκονται πάνω από το εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας.

Η Κόνιτσα υπήρξε ανέκαθεν διοικητικό κέντρο της γύρω περιοχής. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας η Κόνιτσα ήταν σημαντικό εμπορικό κέντρο και η τοπική τουρκική αριστοκρατία ήταν πολύ ισχυρή. Αυτό μαρτυρούν και τα ποικίλα εντυπωσιακά τουρκικά μνημεία που σώζονται ως τις μέρες μας. Από την Κόνιτσα κατάγονταν πολλοί και σημαντικοί ευεργέτες.

Η Κόνιτσα ελευθερώθηκε από τον τουρκικό ζυγό στις 24 Φεβρουαρίου 1913. Την περίοδο 1940-41 υπέστη μεγάλες καταστροφές από τους Ιταλούς κατακτητές. Σήμερα είναι μια αναπτυσσόμενη περιοχή της Ηπείρου, έδρα του ομώνυμου δήμου αλλά και της Μητρόπολης Δρυινουπόλεως.

Αξιοθέατα της Κόνιτσας:

• Το φαράγγι του Αώου ποταμού με την περίφημη γέφυρα της Κόνιτσας
• Ο εθνικός δρυμός Βίκου - Αώου
• Η μονή Στομίου στη χαράδρα του Αώου
• Ο ναός των Αγ. Αποστόλων του 17ου αιώνα
• Το παρεκκλήσι Νεομάρτυρος Γεωργίου (έχει 120 εικόνες αγιογράφων από τους Χιονάδες)
• Το λαογραφικό μουσείο
• Η βιβλιοθήκη
• Η Αναγνωστοπούλειος γεωργική σχολή
• Το τζαμί Σουλτάν Σουλεϊμάν, του 16ου αιώνα
• Το αρχοντικό της Χάμκως, μητέρας του Αλή πασά
• Η κόκκινη Παναγιά, βυζαντινό εξωκλήσι του 1412

Το Κομπότι βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νομού Άρτας και απέχει 12 χλμ. από την πόλη της Άρτας. Είναι χτισμένο μέσα σε ελαιώνα και τα σπίτια είναι ωραία παραδοσιακά πετρόκτιστα. Είναι έδρα του Δήμου Κομποτίου. Πρόκειται για την πατρίδα του ιδρυτή της Φιλικής Εταιρείας, Νικολάου Σκουφά και του μέλους της Φιλικής Εταιρείας Κ. Γεροστάθη.

Αξιοθέατα στο Κομπότι:

• Ναός Αγίου Γεωργίου. Στον περίβολο του ναού υπάρχει κοινοτάφιο των Ε. και Κ. Γεροστάθη. Στα κειμήλια του ναού περιλαμβάνεται κεντητός επιτάφιος του 1647
• Ανδριάντας του Σκουφά, στην κεντρική πλατεία
• Μνημείο Γ. Καραϊσκάκη, στην πλατεία Καπιτάνου
• Εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου όπου ετάφησαν οι πεσόντες Έλληνες και Φιλέλληνες στη μάχη του Πέτα εναντίον των Τούρκων
• Κούλιες του 1832 στη θέση Πλατύ
• Στους Σελλάδες: Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου
• Το χωριό Κομμένο: Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκεται και το ιστορικό χωριό που κατέστρεψαν οι Γερμανοί κατά τη διάρκεια της κατοχής.

Κορωνησία
Η Κορωνησία Βρίσκεται στην περιοχή του Αμβρακικού κόλπου και είναι έδρα του Δήμου Αμβρακικού. Απέχει 26 χλμ. νοτιοδυτικά από την πόλη της Άρτας. Είναι παραθαλάσσιο χωριό που βρίσκεται σε ένα μικρό γραφικό νησί. Το νησί αυτό ενώνεται με την ξηρά με μακρύ στενό πέρασμα. Στις όμορφες ψαροταβέρνες του δοκιμάζει κανείς τα φρέσκα θαλασσινά.

Αξιοθέατα στην Κορωνησία:

• Βυζαντινός Ναός Γεννήσεως Θεοτόκου (Παναγία Κορωνησίας). Πρόκειται για δείγμα βυζαντινής κληρονομιάς και σώζεται μόνο ο μικρός ναός, που είναι ο παλαιότερος της βυζαντινής Άρτας (1193)
• Εκκλησάκι Αγίου Ονουφρίου, στον περίβολο του βυζαντινού ναού Γεννήσεως Θεοτόκου

Αξιοθέατα στο χωριό Βίγλα:

• Μεταβυζαντινή μονή Παναγίας Ροδιάς

Το Κεφαλόβρυσο είναι ένα χωριό της περιοχής Πωγωνίου, χτισμένο σε υψόμετρο 650 μέτρων. Είναι έδρα του δήμου Άνω Πωγωνίου. Αποτελεί σημαντικό οικονομικό κέντρο για την περιοχή του Πωγωνίου καθώς στο Κεφαλόβρυσο είναι εγκατεστημένο ένα από τα 5 εργοστάσια της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων.

Άλλα χωριά της περιοχής:

Το χωριό Βήσσανη του Πωγωνίου είναι χτισμένο σε υψόμετρο 750 μέτρων, και απέχει 8 χλμ. από το Δελβινάκι. Το χωριό που ιδρύθηκε κατά το 14ο αιώνα, αναπτύχθηκε σημαντικά και αποτέλεσε στα χρόνια της τουρκοκρατίας πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο της περιοχής Πωγωνίου.

Στη Βήσσανη υπήρχε σχολείο πριν το 1770 και μάλιστα εδώ έμαθε τα πρώτα γράμματα ο Αλή Πασάς. Σχετικά με την προέλευση του ονόματος του χωριού, οι απόψεις διίστανται. Η επικρατέστερη άποψη για την ονομασία είναι ότι προέρχεται από τη λέξη «Βήσσα» που σημαίνει «σύδενδρες λακιές», κάτι που διαπιστώνει κανείς εύκολα για τη τοποθεσία όπου βρίσκεται το χωριό.

Η Βήσσανη γνώρισε μεγάλη ακμή, γεγονός που μαρτυρούν και τα ωραία λιθόκτιστα σπίτια, το Παρθεναγωγείο, το ελληνικό Σχολείο και η μεγάλων διαστάσεων εκκλησία του Αγ. Νικολάου του 18ου αιώνα Κοντά στη Βήσσανη βρίσκεται και η περίφημη Μονή Άβελ.

Στην Κάτω Μερόπη υπάρχει λαογραφική συλλογή που στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό σχολείο και στη θέση Γκλάβα εντοπίστηκαν προϊστορικοί κιβωτιόσχημοι τάφοι. Η κοντινή Μονή του Αγ. Ιωάννη Προδρόμου (1614), ο ναός του Αγ. Αθανασίου (1585) και ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου (1413) έχουν χαρακτηριστεί ιστορικά διατηρητέα μνημεία. [Δείτε επίσης: Ναοί στην Κάτω Μερόπη]

Στο χωριό Παλαιόπυργος του Πωγωνίου βρέθηκαν στη θέση Παλιουριά αρχαιολογικά ευρήματα της προϊστορικής περιόδου. Επίσης κοντά στο χωριό υπάρχει το πέτρινο γεφύρι Γκρέτσι στο στενό φαράγγι του Γορμού και παραδοσιακός νερόμυλος που έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο.

Το Καλπάκι απέχει 30 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων, στην εθνική οδό Ιωαννίνων - Κοζάνης. Έχει συνδέσει το όνομα του με το ιστορικό ΟΧΙ του 1940. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Είναι έδρα του ομώνυμου δήμου.

Στην περιοχή υπήρξαν αρχαίες πολιτείες των Μολοσσών που καταστράφηκαν το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους (Ευρυμενές, Ελαία, Στύμβαρα, Φωτική - η μετέπειτα οχυρωμένη βυζαντινή πολιτεία Βελλάς).

Αξιοθέατα στο Καλπάκι:

• Το πολεμικό μουσείο
• Η μονή Βελλάς
• Η σπηλιά του στρατηγείου της VIII Μεραρχίας κατά τον πόλεμο του 1940
• Οι πηγές Βελλάς

Κοντά στο Καλπάκι βρίσκονται και τα Δολιανά, ένα άλλο αξιόλογο χωριό της περιοχής Πωγωνίου. Τα Δολιανά είναι χτισμένα σε ένα λόφο με πανοραμική θέα προς την κοιλάδα του Άνω Καλαμά. Βρίσκονται 4 χιλιόμετρα μετά το Καλπάκι στο δρόμο προς Κακαβιά.

Τα Δολιανά είναι ένα γραφικό χωριό με παραδοσιακά λιθόκτιστα αρχοντικά, γραφικά σοκάκια και έναν διατηρητέο νερόμυλο, που μαρτυρούν τον σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό και πνευματικό ρόλο που διαδραμάτισαν τα Δολιανά κατά το παρελθόν.

Τα Δολιανά ήταν ο τόπος καταγωγής του Γεωργίου Γεννάδιου, μεγάλου διδάσκαλου του Γένους. Κοντά στα Δολιανά βρίσκεται και το μοναστήρι του Ιακώβου, που χτίστηκε τον 12o αι. π.Χ. και υπήρξε σημαντικό κέντρο Αγιογραφίας, αλλά και σημαντικά βυζαντινά ψηφιδωτά στη θέση Οπάς.

Στα Δολιανά υπάρχει βιβλιοθήκη και επίσης, εκεί βρίσκεται η έδρα της Μητρόπολης Δυινουπόλεως - Πωγωνιανής - Κόνιτσας. Τον Οκτώβριο γίνεται στο χωριό γιορτή τσίπουρου.

Τα Ιωάννινα είναι χτισμένα σε υψόμετρο 470 μέτρων, στη δυτική όχθη της γραφικής λίμνης Παμβώτιδας. Είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού αλλά και ολόκληρης της περιφέρειας Ηπείρου. Είναι σημαντικότατο αστικό κέντρο και μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.

Το όνομα της πόλης πιθανολογείται ότι προέρχεται από μονή του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου. Ιστορικοί αναφέρουν ότι η δημιουργία της πόλης οφείλεται στον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, ο οποίος έχτισε φρούριο κοντά στη λίμνη Παμβώτιδα. Το 1082 καταλαμβάνονται από τον Νορμανδό Βοημούνδο.

Το 1204 με την ίδρυση του δεσποτάτου της Ηπείρου η πόλη γνωρίζει μεγάλη οικονομική και πνευματική άνθηση. Παραχωρήθηκαν πολλά προνόμια στους κατοίκους. Ο τελευταίος δεσπότης Κάρολος Β’ Τόκκος κάτω από την απειλή του Σινάν πασά εγκαταλείπει την πόλη το 1430. Οι κάτοικοι για να αποφύγουν την αιματοχυσία παραδίδονται και η προνομιακή μεταχείριση συνεχίστηκε και κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας με αποκορύφωση τα χρόνια του Αλή πασά.

Την εποχή του Αλή πασά η πόλη γνώρισε εκπληκτική άνθηση σε όλους τους τομείς και συγκαταλεγόταν στις σημαντικότερες Ευρωπαϊκές πόλεις. Πολλές σχολές λειτούργησαν κατά την περίοδο αυτή όπου δίδαξαν λόγιοι και δάσκαλοι του γένους: Μεθόδιος Ανθρακίτης, Νεόφυτος Δούκας, Ιωάννης Βηλαράς, Αθ. Ψαλίδας, κ.α.

Η σημερινή πόλη των Ιωαννίνων είναι μια σύγχρονη πόλη με ευρωπαϊκή ταυτότητα, που σφύζει από ζωή και φημίζεται για τη διασκέδαση και τη νυχτερινή ζωή που προσφέρει. Η ιστορία η παράδοση και ο πολιτισμός υπάρχουν σε κάθε γωνιά της. Η παλιά πόλη και το κάστρο θυμίζουν άλλες εποχές, όπου κυριαρχούν μνήμες του Βυζαντινού παρελθόντος αλλά και της νεώτερης ιστορίας, αποτελούν ένα ζωντανό μουσειακό χώρο.

Η πόλη διαθέτει δύο μεγάλα Νοσοκομεία από τα οποία το ένα πανεπιστημιακό, Πανεπιστήμιο και Τ.Ε.Ι. Τα Γιάννενα διαθέτουν πλήθος νυχτερινών κέντρων, μπαρ, clubs, εστιατόρια, θέατρα, κινηματογράφους, κ.α. Επίσης για τη διαμονή του ο επισκέπτης θα βρει πολλά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γευτούν τα παραδοσιακά Γιαννιώτικα γλυκίσματα και την γευστική παραδοσιακή κουζίνα, όπου κυριαρχούν οι πίτες και οι άλλες παραδοσιακές νοστιμιές.

Η περιοχή φημίζεται επίσης και για τα είδη ασημουργίας και κοσμημάτων που παράγονται εδώ και αιώνες με τους ίδιος παραδοσιακούς τρόπους.

Αξίζει να επισκεφθείτε στην πόλη:

• Το γραφικό κάστρο με τις δύο ακροπόλεις το οποίο κατοικείται και σήμερα
• Τη γραφική λίμνη Παμβώτιδα
• Το Ρολόι της πλατείας του 1905
• Το Λαογραφικό Μουσείο και την Πινακοθήκη της Ε.Η.Μ.
• Το Τουριστικό Περίπτερο και το θέατρο της Ε.Η.Μ.
• Το Αρχαιολογικό μουσείο
• Το Βυζαντινό μουσείο
• Το μουσείο «Όπλα του Αγώνα» του Φώτη Ραπακούση, στο Κάστρο
• Το Δημοτικό μουσείο στο Ασλάν τζαμί
• Το παλαιό φρούριο «Λιθαρίτσια»
• Τη Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη
• Το Δημαρχείο
• Το πάρκο Πυρσινέλλα, πνεύμονα ζωής και πρασίνου για την πόλη
• Τη Δημοτική πινακοθήκη
• Το Αρχοντικό Μίσιου του 1844
• Το Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Αθανασίου
• Τους Ναούς Αγία Αικατερίνη του 1771, Αγία Μαρίνα, Αρχιμανδρειού, Αγίου Νικολάου Αγοράς που ανακαινίσθηκε το 1837, Περιβλέπτου του 1839, Αγίου Νικολάου Κοπάνων και τη νεόκτιστη εκκλησία του Νεομάρτυρα Αγίου Γεωργίου
• Το Μεντρεσέ του Βελή τζαμιού

Η κοινότητα Θεοδωριάνων βρίσκεται 81 χλμ. βορειοανατολικά της Άρτας, ανάμεσα από κορυφές των Τζουμέρκων, στους πρόποδες της γνωστής Κωστηλάτας. Είναι όμορφο ορεινό χωριό χτισμένο σε υψόμετρο 940 μέτρων, ανάμεσα σε έλατα και πλατάνια με άφθονα νερά και με θαυμάσιους καταρράκτες.

Αξιοθέατα στα Θεοδώριανα:

• Καταρράκτες στον παραπόταμο Άσπρη Γκούρα
• Βυζαντινή εκκλησία της Μονής Γενέσεως της Θεοτόκου
• Κωστηλάτα
• Παλαιός Νερόμυλος
• Πέτρινο γεφύρι
• Κρυφό σχολειό
• Ορειβατικό καταφύγιο

Για πληροφορίες:

Κοινότητα Θεοδωριάνων Άρτας
Τηλ. 26850.22447

Το Δελβινάκι απέχει 70 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων. Είναι έδρα Δήμου και αριθμεί συνολικά περίπου 2.900 κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία καθώς η περιοχή είναι κυρίως αγροτική. Το Δελβινάκι είναι χτισμένο σε μια δασώδη περιοχή, ανάμεσα σε δρυς, καστανιές, κουμαριές, πλατάνους κ.λ.π.

Το Δελβινάκι υπήρξε εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο κυρίως λόγω της στρατηγικής του θέσης αλλά και του ξενιτεμού των κατοίκων του που διέπρεψαν επαγγελματικά στο εξωτερικό και φρόντισαν και την πατρίδα τους, όπως και σε άλλα μέρη της Ηπείρου. Σταδιακά η άλλοτε πολυάνθρωπη περιοχή του Δελβινακίου ερήμωσε από τα κύματα μεταναστών που εγκατέλειψαν την περιοχή τις δεκαετίες 1920 και 1930 αλλά και από το 1950 και έπειτα.

Σήμερα το Δελβινάκι είναι ένα γραφικό χωριό που έχει διατηρήσει αναλλοίωτη τη φυσιογνωμία του. Σιγά σιγά όλο και περισσότεροι επισκέπτες ανακαλύπτουν την ομορφιά του παρθένου τοπίου, την αυθεντικότητα των ανθρώπων του Πωγωνίου αλλά και μια ανέγγιχτη από τον τουρισμό περιοχή που προσφέρεται για μοναδικές αποδράσεις.

Μοναδικό μουσικό φαινόμενο για την περιοχή του Πωγωνίου, αλλά και για τον Ελληνικό χώρο γενικότερα, αποτελεί η παράδοση του πολυφωνικού τραγουδιού που σύμφωνα με τους μουσικολόγους έχει ρίζες προελληνικές. Οι κάτοικοι του Δελβινακίου αγαπούν το πολυφωνικό τραγούδι, έχουν χορωδίες και διοργανώνουν κάθε χρόνο εκδηλώσεις για την πολυφωνική μουσική με πανελλήνια εμβέλεια. Το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου οργανώνεται στο Δήμο Δελβινακίου το Διεθνές Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού.

Το Δελβινάκι διαθέτει βιβλιοθήκη - πινακοθήκη και αξιόλογες εκκλησίες που μπορείτε να επισκεφθείτε. Η κοντινή κοιλάδα του ποταμού Γορμού προσφέρεται για όμορφους περιπάτους.

Για τη διαμονή σας, υπάρχουν στο Δελβινάκι αρκετοί παραδοσιακοί ξενώνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια, αλλά και αρκετά εστιατόρια και ταβέρνες, όπου μπορείτε να δοκιμάσετε παραδοσιακές ηπειρώτικες γεύσεις.

Η Βωβούσα πριν μια χιλιετία αποτελούνταν από πέντε οικισμούς και συγκεκριμένα τον Άγιο Δημήτριο, Μπαϊτάνι, Πλάκα, Αγία Παρασκευή, Τσιάκα, οι οποίοι ενώθηκαν. Είναι οικισμός που βρίσκεται στα όρια της περιοχής του κεντρικού πυρήνα του Εθνικού Δρυμού Πίνδου. Το χωριό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη όταν το Ζαγόρι είχε κερδίσει την αυτονομία του, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Κατά την απογραφή του 1817 η Βωβούσα αριθμούσε 2500 κατοίκους.

Αργότερα λόγω ανασφάλειας, από επιθέσεις Αλβανών, αποδημούν αρκετές οικογένειες, μέχρι που την περίοδο 1824 έως 1831 έμεινε ακατοίκητη. Ξαναζωντάνεψε με την απελευθέρωση (1913). Το 1943 κάηκε από τους Γερμανούς και διασώθηκε μόνο η εκκλησία του Αγ. Γεωργίου. Στις μέρες μας οι κάτοικοι ασχολούνται με την υλοτομία και την κτηνοτροφία.

Τους δύο μαχαλάδες του χωριού συνδέει το μονότοξο πέτρινο γεφύρι, που χτίστηκε το 1748 από τον Αλέξη Μίσιο, που είναι από τα ωραιότερα που υπάρχουν στην περιοχή.

Από τα αξιοθέατα της περιοχής:

• Άγιος Γεώργιος Βωβούσας (1814)
• Γεφύρι Βωβούσας (1748)

Το Βουργαρέλι (Δροσοπηγή), βρίσκεται στην ιστορική χώρα των Αθαμάνων, μέσα σε πανέμορφο δάσος με πολλά νερά. Είναι ορεινό χωριό, βρίσκεται 60 χλμ. βορειοανατολικά της Άρτας και είναι χτισμένο σε υψόμετρο 800 μέτρων, στις υπώρειες των Τζουμέρκων. Ονομάζεται και Δροσοπηγή.

Τα σπίτια του χωριού είναι παραδοσιακά πετρόκτιστα, αλλά και σύγχρονα. Το καλοκαίρι το χωριό επισκέπτονται πολλοί παραθεριστές, καθώς είναι αξιόλογο τουριστικό θέρετρο και έχει τη σχετική τουριστική υποδομή.

Οι κάτοικοι είναι φιλόξενοι, έχουν ιστορία στους αγώνες του έθνους μας και στη θρησκευτική παράδοση. Κοντά στο χωριό, στη θέση Παλαιοχώρι Βουργαρελίου, βρίσκεται η Kόκκινη Eκκλησία (Παναγία Βελλάς) του 13ου αιώνα. Η εκκλησία χτίστηκε το 1281 επί Νικηφόρου Α’ και είναι εξαιρετικό δείγμα βυζαντινής ναοδομίας.

Επίσης υπάρχει και το ιστορικό βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου που είναι από τα σπουδαιότερα αξιοθέατα των Τζουμέρκων. Στο μοναστήρι αυτό υπάρχουν τοιχογραφίες του 1714. Εδώ υψώθηκε η σημαία της επαναστάσεως το 1821 από τους καπεταναίους της περιοχής.

Αξιοθέατα στο χωριό & στη γύρω περιοχή:

• Βρύση «Αρχόντω»
• Βυζαντινή Κόκκινη Εκκλησία
• Μονή Αγίου Γεωργίου
• Παραδοσιακός οικισμός Σελιό
• Πηγή Λεπτοκαριάς
• Τα δύο μονότοξα γεφύρια

Η πόλη της Άρτας είναι η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού. Απέχει από την Αθήνα 360 χλμ. και 15 χλμ. από τον Αμβρακικό κόλπο. Έχει πληθυσμό 40.000 κατοίκους. Είναι χτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας Αμβρακίας. Ο ποταμός Άραχθος με το ιστορικό γεφύρι του την περιβάλλει από τις τρεις πλευρές της. Οι επτά λόφοι της πόλης περιβάλλονται από πορτοκαλεώνες και ελαιώνες, από μια πλούσια ενδοχώρα.

Η ιστορία της αγγίζει τα 3.000 χρόνια. Το 625 π.Χ. οι Κορίνθιοι διώχνουν τους ντόπιους Δρύοπες από την Αμβρακία και την τειχίζουν. Το 295 π.Χ. οι Μακεδόνες τη χαρίζουν στο βασιλιά της Ηπείρου Πύρρο ο οποίος μετέφερε εδώ την πρωτεύουσα του κράτους του. Στην περίοδο αυτή γεμίζει με αξιόλογα έργα τέχνης και μνημεία: οικοδομές, αγάλματα, ναοί, ζωγραφικοί πίνακες και πολλά άλλα έργα τέχνης. Οι Ρωμαίοι το 189 π.Χ. την καταλαμβάνουν και στη συνέχεια τη λεηλατούν και το 31 π.Χ. μεταφέρουν τον πληθυσμό της στην αρχαία Νικόπολη.

Μετά την καταστροφή της Νικόπολης, ξαναχτίζεται η σημερινή Άρτα. Το 1204 γίνεται πρωτεύουσα του δεσποτάτου της Ηπείρου και στολίζεται με περίτεχνες Βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες και μοναστήρια από τον Μιχαήλ Α’ Δούκα Κομνηνάγγελο.

Έγινε το σπουδαιότερο πολιτιστικό κέντρο της Ηπείρου και χαρακτηρίστηκε «ο Μυστράς της Βόρειας Ελλάδος». Το βυζαντινό κάστρο των Κομνηνών που χτίστηκε πάνω στα ερείπια του τείχους της Αμβρακίας, είναι από τα ωραιότερα βυζαντινά κάστρα.

Το 1449 παραδόθηκε στους Τούρκους και απελευθερώθηκε στις 24/6/1881. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας συνέβαλε στον αγώνα για την ελευθερία. Διακρίθηκε στα γράμματα και στα άρματα: Μάξιμος Γραικός, Νικόλαος Σκουφάς, Γεώργιος Καραϊσκάκης, κ.α. Στην περίοδο της κατοχής (1941-44) προσέφερε πολλά στην εθνική αντίσταση. Υπήρξε ιδιαίτερη πατρίδα του στρατηγού Ν. Ζέρβα, αρχηγού της εθνικής αντίστασης (ΕΔΕΣ).

Στην πόλη διασώθηκαν πολλά μνημεία, αρχαία και βυζαντινά, από την περίοδο της αρχαίας Αμβρακίας και του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ανακαλύφθηκαν αξιόλογα ευρήματα με ανασκαφές που έγιναν κατά καιρούς.

Στην πόλη της Άρτας λειτουργούν διάφοροι σύλλογοι: Σύλλογος Σκουφά, Μακρυγιάννης και άλλα πολιτιστικά σωματεία.

Στην Άρτα αξίζει να επισκεφθείτε:

• Τη μονή Παρηγορήτισσας
• Το ιστορικό μουσείο Σκουφά
• Το Λαογραφικό μουσείο Σκουφά
• Τα γραφεία του συλλόγου Σκουφά
• Τη Μητρόπολη Άρτας
• Το κτίριο Ζορμπά
• Το κάστρο των Κομνηνών
• Το αρχαίο θέατρο της Αμβρακίας
• Το ναούς της Αγίας Θεοδώρας, Αγίου Βασιλείου
• Το ιστορικό γεφύρι της πόλης, κ.α.

Αξιοθέατα στην περιοχή:

• Στην Άνω Καλεντίνη: Μονή Μελατών, τρία μικρά παραδοσιακά γεφύρια
• Στο Βελεντσικό: Μεταβυζαντινή μονή Ροβέλιστας και κόκκινη εκκλησιά
• Στη Σκουληκαριά: Μεταβυζαντινή ιερά μονή Θεοτόκου όπου γεννήθηκε το 1780 ο Γ. Καραϊσκάκης

Είναι ένας όμορφος παραλιακός οικισμός που βρίσκεται στις εκβολές του Αχέροντα ποταμού. Διαθέτει τουριστική υποδομή με ξενοδοχεία, ψαροταβέρνες, κ.λ.π. Από αυτή την όμορφη γωνιά του νομού Πρέβεζας, σύμφωνα με την παράδοση ο Οδυσσέας ακολουθώντας τον Αχέροντα ποταμό και την λίμνη Αχερουσία έφτασε στην αρχαία μυκηναϊκή αποικία Εφύρα και το περίφημο Νεκρομαντείο.

Στην Οδύσσεια του Ομήρου, η μάγισσα Κίρκη συμβουλεύει τον Οδυσσέα να πάει στον Άδη να συναντήσει την ψυχή του μάντη Τειρεσία για την επιστροφή του στην Ιθάκη. Ήρθε εδώ στο δήμο Κιμμερίων, διέσχισε το άλσος της Περσεφόνης (ψηλόκορμες λεύκες και ιτιές) και βρήκε βράχο με σπηλιά στη συμβολή του Κωκυτού με τον Πυριφλεγέθοντα και τον Αχέροντα.

Η περιγραφή της καθόδου στον Άδη του Οδυσσέα και τα δεδομένα της ανασκαφής, φαίνεται να συμφωνούν κατά τον αρχαιολόγο Σ. Δάκαρη, καθηγητή του πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Ο Ερμής ακολουθώντας αυτή τη διαδρομή οδηγούσε τις ψυχές στον Κάτω Κόσμο.

Πολύ κοντά στον αρχαιολογικό χώρο και στην περιοχή του σημερινού χωριού Μεσοπόταμος βρίσκεται η εκπληκτική παραλία Αμμουδιά, όπου εκβάλλει ο Αχέροντας ποταμός. Επίσης, στη γύρω περιοχή Φαναρίου υπάρχουν αρκετά αξιόλογα χωριά και αξιοθέατα.

Ο Αμμότοπος είναι ένα γεωργοκτηνοτροφικό χωριό χτισμένο ανάμεσα από τα βουνά Γκογκόμυλο και Τσούκα. Είναι έδρα του Δήμου Ξηροβουνίου και βρίσκεται βορειοδυτικά από την πόλη της Άρτας, σε απόσταση 10 χλμ.

Αξιοθέατα:

• Κοντά στον Αμμότοπο: Αρχαίο Ορράον
• Κοντά στον Αμμότοπο: Ναός Αγίας Παρασκευής Αμπελίων στα σπήλαια της Δρακότρυπας, του 5ου αιώνα
• Στο Ζηρό Φιλιππιάδος: Βασιλική Παντάνασσας. Πρόκειται για ερειπωμένο πρώην βασιλικό μοναστήρι του Μιχαήλ Β’
• Στο Ξηροβούνι: Μονή Φανερωμένης
• Στο χωριό Καμπή: Βυζαντινές εκκλησίες Ναός Προφήτη Ηλία, Ναός Αγίας Αικατερίνης, Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου, Ναός Αγίου Νικολάου

Το χωριό Άγναντα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νομού Άρτας και απέχει από την πόλη της Άρτας 87 χλμ. Είναι ένα όμορφο χωριό χτισμένο στη δυτική πλευρά των Τζουμέρκων μέσα σε ελατοδάσος με άφθονα νερά. Είναι έδρα δήμου. Στην περιοχή Αγνάντων βρίσκονται οι ψηλές κορυφές των Τζουμέρκων. Η περιοχή διακρίνεται για το φυσικό περιβάλλον της και αναπτύσσεται εδώ ο ορεινός τουρισμός.

Αξιοθέατα στην περιοχή:

• Στα Αγναντα: Εκκλησία της Παναγίας, νερόμυλος, το γεφύρι της Πλάκας
• Στον Καταρράκτη: Μονή Αγίας Αικατερίνης, Καταρράκτες
• Στο Γραικικό (Γουργιανά): Μονή Χρυσοσπηλιώτισσας
• Στα Λεπιανά: Εκκλησία Υπαπαντής
• Στα Κουκούλια: Αρχαία τείχη
• Στη Ράμια: Λόφος Αβαρίκου, Άραχθος (θέση Κούνιες)
• Στους Κτιστάδες: Λαογραφικό μουσείο

Επισκεφθείτε επίσης στη γειτονική Πράμαντα το σπήλαιο της Ανεμότρυπας.

Το Κατωγέφυρο βρίσκεται κάτω από το χωριό Ωραιόκαστρο του Πωγωνίου. Είναι μικρό πέτρινο γεφύρι που αποτελείται από δύο άνισα τόξα που γεφυρώνουν τις όχθες του ποταμού Γορμού. Η κατασκευή του χρονολογείται στο 1889 και διατηρείται μέχρι σήμερα σε άριστη κατάσταση.

Μετά τη Ζίτσα, κοντά στο χωριό Λίθινο, ο Καλαμάς έκανε το θαύμα του. Σκάλισε με τα άγρια νερά του τον μεγάλο βράχο και παρουσίασε το παράξενο δημιούργημα «Το Θεογέφυρο» που επί αιώνες διευκόλυνε το πέρασμα του ποταμού μια και αυτός με τα πολλά νερά του δεν επέτρεπε αλλού τη διάβαση. Το γεφύρι αυτό, υπήρξε πηγή έμπνευσης για τη Χρυσάνθη Ζιτσαία που το 1956 έγραψε και δημοσίευσε «Το θρύλο του Θεογέφυρου».

Το γεφύρι του Νούτσου (ή Κόκκορη όπως είναι επίσης γνωστό) βρίσκεται στο κεντρικό Ζαγόρι, κοντά στο χωριό Κουκούλι, 39 χλμ. από τα Γιάννενα, στο ποτάμι του Βοϊδομάτη. Ο Νούτσος Κοντοδήμος από το Βραδέτο χρηματοδότησε την κατασκευή του γεφυριού, το οποίο πήρε το όνομα του ευεργέτη. Η επιγραφή σε μαύρη πλάκα αναγράφει χρονολογία 1750 ή 1752 (ο Λαμπρίδης αναφέρει και τον Νούτσο Καραμερσίνη ως κατασκευαστή το 1768).

Λέγεται και γεφύρι του Κόκκορη (ή Κόκκορου) γιατί, ο Κόκκορος από το Κουκούλι, που είχε μύλο εκεί, διέθεσε το 1910 χρήματα για την επισκευή του. Τελευταία, το γεφύρι επισκευάστηκε ξανά από την ένωση Ζαγορισίων.

Δίπλα στο γεφύρι βρίσκεται η σπηλιά που κρύφτηκε ο λήσταρχος Νταβέλης με δύο άλλους ληστές. Από μια πρόχειρη ξύλινη γέφυρα κοντά στο γεφύρι του Κόκκορου περνούσαν φορτωμένες με πυρομαχικά και εφόδια οι γυναίκες της Πίνδου κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το γεφύρι του Βοϊδομάτη βρίσκεται κοντά στο χωριό Κλειδωνιά της περιοχής Κόνιτσας, εκεί που ο παραπόταμος του Αώου Βοϊδομάτης βγαίνει από την άγρια κατάφυτη χαράδρα του Βίκου προς τον κάμπο της Κόνιτσας.

Από πολύ παλιά είχαν γίνει αρκετές αποτυχημένες προσπάθειες για γεφύρωση. Τελικά το 1853 χτίστηκε το ωραίο μονότοξο πέτρινο γεφύρι από τον Μίσιο.

Κάτω αριστερά από το γεφύρι υπάρχει λιθόστρωτο μονοπάτι που οδηγεί προς τη χαράδρα του Βίκου. Επίσης, μπορείτε να δείτε το γεφύρι και από το Βοϊδομάτη, κάνοντας διαδρομή με κανό.

Κοντά στο χωριό Σενίκο και πάνω από τα νερά του που πηγάζει από την Ολύτσικα βρίσκεται το ποταμού της Τύριας πέτρινο γεφύρι της Τύριας. Περιλαμβάνει δύο τόξα με το ύψος του μεγαλύτερου να είναι σχεδόν 10 μέτρα και άνοιγμα καμάρας 14 μέτρα. Το μικρότερο τόξο έχει άνοιγμα 2,5 μέτρα. Ο χρόνος κατασκευής του είναι άγνωστος.

Ο ορμητικός Άραχθος ποταμός, ο αρχαίος Ίναχος, ήταν το μεγάλο εμπόδιο για την μετακίνηση των κατοίκων και των μεγάλων κοπαδιών των νομάδων κτηνοτρόφων της περιοχής των Τζουμέρκων. Πολλοί άνθρωποι και ζώα χάνονταν στον ορμητικό Άραχθο, εκεί κοντά που βγαίνει από την απότομη χαράδρα του, στη θέση Πλάκα Ραφταναίων.

Προηγούμενες προσπάθειες που έγιναν για γεφύρωση απέτυχαν.

Το 1863, την ημέρα των εγκαινίων της γέφυρας, σωριάστηκε στην κοίτη του ποταμού. Αργότερα ανέλαβε ο πρωτομάστορας Κώστας Μπέκας από τα Πράμαντα να το χτίσει με δικό του σχέδιο. Με εράνους μαζεύτηκαν 187.000 γρόσια και το 1866 χτίστηκε το γεφύρι, μονότοξο, με μήκος 40 μ. και ύψος 20 μ. Είναι το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι της Ηπείρου. Στις άκρες του έχει και δύο μικρότερα τόξα, ανοίγματος 6 μ. Εξαιρετικό σε τέχνη, το θαύμασαν και το θαυμάζουν όλοι.

Δίπλα από το γεφύρι βρίσκεται το παλιό Χάνι, όπου στη διάρκεια της κατοχής υπεγράφη το «σύμφωνο της Πλάκας», μεταξύ των αντιστασιακών οργανώσεων Ε.Δ.Ε.Σ. και Ε.Λ.Α.Σ. για παύση των εχθροπραξιών μεταξύ τους.

Όλη η συγκοινωνία τώρα διεξάγεται από γέφυρα νέου τύπου, λίγο πιο κάτω από την παλαιά, αφήνοντας την μόνη και έρημη, αλλά πάντα περήφανη.

Κοντά στην Κόνιτσα, στην έξοδο του Αώου ποταμού, βρίσκεται το μονότοξο λιθόκτιστο γεφύρι που είναι από τα μεγαλύτερα της Ελλάδος. Έχει ύψος 20 μέτρα και μήκος 40 μέτρα. Χτίστηκε το 1870 από τον πρωτομάστορα Ζιώγα Φρόντζο από την Πυρσόγιαννη και με έξοδα του τραπεζίτη Ι. Λούλη από τα Κατσανοχώρια.

Η κατασκευή του τελείωσε το 1871 και στοίχισε 120.000 γρόσια Τούρκικα. Προηγούμενες ξύλινες κατασκευές του 1823 και μετέπειτα, τις πήρε το ποτάμι. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο αρχιμάστορας Ζιώγας Φρόντζος ήταν ένας αγράμματος λαϊκός τεχνίτης.

Το γεφύρι αυτό πράγματι είναι ένα χάρμα τέχνης και ομορφιάς, τέλειο στη γραμμή του, αντάξιο της μαστορικής παράδοσης της εποχής του. Το γεφύρι επισκευάστηκε το 1913 γιατί το κανονιοβόλησε ο Τζαβήτ πασάς που οπισθοχωρούσε.

Το καμπανάκι που κρέμονταν κάτω από την καμάρα για να ειδοποιεί τους περαστικούς όταν φυσούσε δυνατός αέρας (έδινε σήμα κινδύνου), είχε χαθεί παλαιά και αντικαταστάθηκε το 1975. Κάτω δεξιά από το γεφύρι, ένα ωραίο μονοπάτι οδηγεί προς τη μονή Στομίου.

Κατεβαίνοντας από την Πράμαντα του νομού Ιωαννίνων προς Χριστούς-Καλαρρύτες συναντάμε τον συνοικισμό της Κηπίνας στον Καλαρρύτικο ποταμό (παραπόταμος του Αράχθου). Εδώ χτίστηκε το ωραίο πέτρινο γεφύρι που διευκολύνει το πέρασμα προς το μοναστήρι και τους Καλαρρύτες.

Στην περιοχή των Κατσανοχωρίων, κοντά στο χωριό Φορτόσι και πάνω από τα ορμητικά νερά του Αράχθου έχει κτιστεί το ωραίο πέτρινο γεφύρι της Πολιτσάς. Είναι τετράτοξο με το κεντρικό τόξο να έχει ύψος περίπου 14 μέτρα και μήκος 24 μέτρα περίπου.

Χτίστηκε από μαστόρους εκ Αμπελοχωρίου, ενώ το 1874 ο Ι. Λούλης διέθεσε τα χρήματα για την συντήρησή του. Πολύ κοντά σε αυτό το υπέροχο γεφύρι βρίσκεται το σημερινό νεώτερο.

Στην περιοχή του Ανατολικού Ζαγορίου, κοντά στους Μηλιωτάδες, πάνω από τον ποταμό Ζαγορίτικο βρίσκεται το επιβλητικό μονότοξο πέτρινο γεφύρι του Καμπέρ Αγά. Το άνοιγμά του αγγίζει τα 18 μέτρα και το ύψος του τα 5 μέτρα. Το όνομα του το οφείλει στον αγά Καμπέρ που έδωσε χρήματα για την κατασκευή του. Παλαιότερα υπήρχε εδώ και ομώνυμο χάνι για την ξεκούραση των ταξιδιωτών που περνούσαν από την περιοχή.

Κοντά στους Κήπους Ζαγορίου 39 χλμ. από τα Γιάννενα, βρίσκεται το ωραιότατο τρίτοξο γεφύρι. Λέγεται καλογερικό γιατί από ξύλινο που είχε φτιάξει ο Ρούσσης από τους Νεγάδες για να πηγαίνουν στο μύλο οι κάτοικοι, έφτιαξε πέτρινο ο ηγούμενος Σεραφείμ από το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία το 1748.

Πήρε και το όνομα Πλακίδα γιατί το επισκεύασαν το 1863 ο Αλέξης και ο Ανδρέας Πλακίδας που ήταν από το Κουκούλι. Τότε επισκεύασαν και την κοντινή βρύση που λέγεται : «Βρύση του Πλακίδα».

Το 1912, ο Ευγένιος Πλακίδας διέθεσε χρήματα για νέα επισκευή. Μέχρι το 1964 έγιναν άλλες τρεις επισκευές και ο Γεώργιος Μυλωνάς, υπουργός προεδρίας της κυβερνήσεως το κατέταξε στα διατηρητέα γεφύρια.

Ο νερόμυλος που λειτουργούσε πλάι από το γεφύρι, είχε και νεροτριβή. Η κληρονόμοι του μυλωνά, τον πούλησαν στο μοναστήρι του Αϊ Λιά της Βίτσας και τελικά έγινε κτήμα του χωριού Κουκούλι το 1851. Ο μύλος σήμερα είναι γκρεμισμένος και έμεινε μόνο το γεφύρι που τον εξυπηρετούσε.

Το πασίγνωστο γεφύρι της Άρτας βρίσκεται στα δυτικά της πόλης της Άρτας και απέχει από το κέντρο 1 χλμ. Είναι το πιο γνωστό πολύτοξο γεφύρι της Ηπείρου, που γεφυρώνει τις δύο όχθες του ποταμού Αράχθου. Είναι ένα από τα καλύτερα διατηρούμενα μνημεία της Άρτας. Διακρίνεται για τη μοναδική αρχιτεκτονική του αλλά και για τους θρύλους που έχουν συνδεθεί με την κατασκευή του.

Χρονολογικά, το χτίσιμο του δεν έχει καθοριστεί ακριβώς. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές. Φαίνεται ότι έχει θεμελιωθεί κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα, επί βασιλέως Πύρρου και ολοκληρώθηκε σε τρεις περιόδους επί Δεσποτάτου της Ηπείρου. Είναι κομψό, επιβλητικό και οι καμάρες του στηρίζονται σε ευρείες βάσεις.

Η όλη κατασκευή του προκαλεί το θαυμασμό. Κατά καιρούς έγιναν επισκευές και προσθήκες στην κατασκευή, με τελευταία εκείνη του 1612. Είναι το γεφύρι που η μεγάλη δυσκολία κατασκευής του έδωσε τροφή στην παράδοση, τον μύθο, την ποίηση, τη ζωγραφική, τη μουσική και το θέατρο για να εξυμνηθεί ο δύσκολος αγώνας του ανθρώπου για έργα σαν αυτό.

Στο χτίσιμο του γεφυριού αναφέρονται θρύλοι γοητευτικοί, με συγκινητικότερο εκείνο της θυσίας της γυναίκας του πρωτομάστορα. Το γνωστό δημοτικό τραγούδι «της Άρτας το γεφύρι», που υπήρξε πρότυπο για παραλλαγές σε όλη τη Βαλκανική χερσόνησο, αναφέρει σχετικά σε στίχο του: «Αν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γεφύρι δεν στεριώνει». Η λαϊκή παράδοση από τους αρχαίους χρόνους απαιτεί θυσία στα θεμέλια των δύσκολων έργων, με κορύφωμα την ανθρωποθυσία, όπως στη γέφυρα της Άρτας.

Το έτος 1881 εδώ ήταν τα σύνορα μεταξύ της ελεύθερης Ελλάδας και της τουρκοκρατούμενης λοιπής Ηπείρου. Κοντά στο γεφύρι βρίσκεται και ο περίφημος πλάτανος. Από τον ίσκιο του ο Αλή πασάς απολάμβανε τον απαγχονισμό όσων καταδίκαζε. Ο δημοτική παράδοση αναφέρεται στο γεγονός με το τραγούδι «Τι έχεις καημένε πλάτανε και στέκεις μαραμένος…»

Το γεφύρι μπορεί να επισκεφθεί κανείς καθημερινά, όλες τις ώρες.

Η Νικόπολη βρίσκεται έξω από τη σημερινή Πρέβεζα. Την έχτισε ο Οκτάβιος Αύγουστος το 31 π.Χ., για τη μεγάλη νίκη του στη ναυμαχία του Ακτίου εναντίον του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Τους περισσότερους κατοίκους τους έφεραν υποχρεωτικά από την αρχαία Αμβρακία (η οποία βρισκόταν στην περιοχή της σημερινής πόλης της Άρτας) και από την Αιτωλία.

Η πόλη αναπτύχθηκε γρήγορα διότι παραχωρήθηκαν στους κατοίκους γη, ελευθερία και άλλα προνόμια. Έγινε όμορφη πόλη, στολίστηκε με ναούς, στοές, θέατρα, γυμνάσια, λουτρά, επαύλεις και άλλα μνημεία. Η θέση της την ανέδειξε σαν κέντρο επικοινωνίας μεταξύ της Ρώμης και των κτήσεων της. Ο Aπόστολος Παύλος έμεινε ένα διάστημα στην πόλη, κατά την περιοδεία του και ο Επίκτητος ίδρυσε εδώ φιλοσοφική σχολή.

Λεηλατήθηκε από τους Γότθους το 267 μ.Χ. και ακολούθησαν στο πέρασμα των ετών και άλλες λεηλασίες. Σήμερα, σώζονται απομεινάρια από το στάδιο, τα δύο θέατρα, το αμφιθέατρο, το υδραγωγείο, τα τείχη, καθώς και μεγάλος βωμός στο Μιχαλίτσι. Το υδραγωγείο της Νικόπολης είναι ένα μεγάλο τεχνικό επίτευγμα σε σχέση με τις δυνατότητες της εποχής εκείνης. Στο χώρο της Νικόπολης με τις ανασκαφές αποκαλύφθηκαν ωραιότατα ψηφιδωτά από τα πιο σπουδαία της Ελλάδας.

Τα πρώτα τείχη της Νικόπολης χτίστηκαν από τον Οκτάβιο Αύγουστο. Τον 5ο μ.Χ. αιώνα χτίζονται νέα, πιο αποτελεσματικά τα οποία ανανέωσε ο Ιουστινιανός το 540 μ.Χ. Το κάστρο της Νικόπολης είναι το πιο αξιόλογο της πρωτοβυζαντινής περιόδου με επιμελημένη τοιχοδομία.